Boek 2 Artikel 100 (2:100 BW)

Verzet van schuldeisers bij kapitaalvermindering door een nv

De naamloze vennootschap legt de in artikel 99 lid 1 bedoelde besluiten neer ten kantore van het handelsregister en kondigt de nederlegging aan in een landelijk verspreid dagblad.
De vennootschap moet, op straffe van gegrondverklaring van een verzet als bedoeld in het volgende lid, voor iedere schuldeiser die dit verlangt zekerheid stellen of hem een andere waarborg geven voor de voldoening van zijn vordering. Dit geldt niet, indien de schuldeiser voldoende waarborgen heeft of de vermogenstoestand van de vennootschap voldoende zekerheid biedt dat de vordering zal worden voldaan.
Binnen twee maanden na de in het eerste lid vermelde aankondiging kan iedere schuldeiser door het indienen van een verzoek bij de rechtbank tegen het besluit tot kapitaalvermindering in verzet komen met vermelding van de waarborg die wordt verlangd. De rechter wijst het verzoek af, indien de verzoeker niet aannemelijk heeft gemaakt dat als gevolg van de kapitaalvermindering twijfel omtrent de voldoening van zijn vordering gewettigd is en dat de vennootschap onvoldoende waarborgen heeft gegeven voor de voldoening van zijn vordering.
Voordat de rechter beslist, kan hij de vennootschap in de gelegenheid stellen binnen een door hem bepaalde termijn een door hem omschreven waarborg te geven. Op een ingesteld rechtsmiddel kan hij, indien het kapitaal al is verminderd, het stellen van een waarborg bevelen en daaraan een dwangsom verbinden.
Een besluit tot vermindering van het geplaatste kapitaal wordt niet van kracht zolang verzet kan worden gedaan. Indien tijdig verzet is gedaan, wordt het besluit eerst van kracht, zodra het verzet is ingetrokken of de opheffing van het verzet uitvoerbaar is. Een voor de vermindering van het kapitaal vereiste akte van statutenwijziging kan niet eerder worden verleden.
Indien de vennootschap haar kapitaal wegens geleden verliezen vermindert tot een bedrag dat niet lager is dan dat van haar eigen vermogen, behoeft zij geen waarborg te geven en wordt het besluit onmiddellijk van kracht.
Dit artikel is niet van toepassing, indien een beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal wettig verkregen eigen aandelen intrekt.

Toelichting

Een kapitaalvermindering haalt de bodem weg onder het bedrag dat schuldeisers als buffer kennen. Dit artikel geeft hun daarom een eigen ingang: de vennootschap moet het besluit openbaar maken, en iedere schuldeiser kan daartegen in verzet komen en zekerheid vragen voordat de vermindering doorgaat.

Openbaarmaking

De naamloze vennootschap legt het besluit tot kapitaalvermindering neer bij het handelsregister en kondigt die nederlegging aan in een landelijk verspreid dagblad. Vanaf die aankondiging gaat de klok lopen. Schuldeisers hoeven dus niet toevallig van het besluit te horen; zij worden geacht het langs deze weg te kunnen weten.

Zekerheid of een andere waarborg

Verlangt een schuldeiser zekerheid of een andere waarborg voor zijn vordering, dan moet de vennootschap die geven. Doet zij dat niet, dan riskeert zij dat zijn verzet gegrond wordt verklaard. Er zijn twee situaties waarin het niet hoeft: als de schuldeiser al voldoende waarborgen heeft, of als de vermogenstoestand van de vennootschap op zichzelf voldoende zekerheid biedt dat hij betaald krijgt.

De termijn van twee maanden

Binnen twee maanden na de aankondiging kan iedere schuldeiser bij de rechtbank een verzoekschrift indienen waarin hij tegen het besluit in verzet komt. Daarin moet hij vermelden welke waarborg hij verlangt. Laat hij die twee maanden verstrijken, dan is deze weg gesloten en wordt het besluit van kracht.

De rechter toetst twee dingen en wijst het verzoek af als de schuldeiser er niet in slaagt beide aannemelijk te maken: dat de kapitaalvermindering gerechtvaardigde twijfel oproept of zijn vordering nog wel wordt voldaan, én dat de vennootschap onvoldoende waarborgen heeft gegeven. Voordat hij beslist, kan de rechter de vennootschap de kans geven om binnen een door hem bepaalde termijn een door hem omschreven waarborg te geven. Is het kapitaal al verminderd en wordt een rechtsmiddel ingesteld, dan kan hij het stellen van een waarborg bevelen en daaraan een dwangsom verbinden.

Het besluit blijft hangen

Zolang verzet mogelijk is, wordt het besluit tot vermindering van het geplaatste kapitaal niet van kracht. Is tijdig verzet gedaan, dan gebeurt dat pas zodra het verzet is ingetrokken of de opheffing ervan uitvoerbaar is. Ook de notaris moet wachten: een akte van statutenwijziging die voor de vermindering nodig is, kan niet eerder worden verleden.

Vermindering wegens verliezen: brengt de vennootschap haar kapitaal wegens geleden verliezen terug tot een bedrag dat niet lager is dan haar eigen vermogen, dan hoeft zij geen waarborg te geven en wordt het besluit meteen van kracht. Er verdwijnt dan immers geen vermogen naar de aandeelhouders.
Veranderlijk kapitaal: trekt een beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal wettig verkregen eigen aandelen in, dan geldt dit artikel niet.

Een voorbeeld. Een nv wil een deel van haar kapitaal aan de aandeelhouders terugbetalen. Een leverancier met een langlopend contract leest de aankondiging en vreest dat er straks te weinig overblijft. Hij dient binnen twee maanden een verzoek in en vraagt om een bankgarantie. Hij moet dan aannemelijk maken dat de vermindering gerechtvaardigde twijfel wekt over de betaling van zijn vordering én dat de vennootschap onvoldoende waarborgen heeft gegeven. Lukt hem dat niet, dan wijst de rechter het verzoek af; lukt het wel, dan komt de vermindering pas rond als er alsnog een waarborg is.

In de praktijk

Voor een schuldeiser is de aankondiging het startsein: reageer binnen twee maanden, want daarna is het besluit niet meer tegen te houden. Voor het bestuur betekent dit dat een kapitaalvermindering geen kwestie van weken maar van maanden is, en dat de planning van de notariële akte daarop moet worden afgestemd.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.