Boek 2 Artikel 101 (2:101 BW)

Opmaken en vaststellen van de jaarrekening van een nv

Jaarlijks binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar der vennootschap, behoudens verlenging van deze termijn met ten hoogste vijf maanden door de algemene vergadering op grond van bijzondere omstandigheden, maakt het bestuur een jaarrekening op en legt het deze voor de aandeelhouders ter inzage ten kantore van de vennootschap. Indien van de vennootschap effecten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht, bedraagt de termijn vier maanden, tenzij artikel 5:25g, tweede of derde lid, van die wet van toepassing is. Deze termijn kan niet worden verlengd. Binnen deze termijn legt het bestuur ook het bestuursverslag ter inzage voor de aandeelhouders, tenzij de artikelen 396 lid 7, of 403 voor de vennootschap gelden. Het bestuur van de vennootschap waarop de artikelen 158 tot en met 161 en 164 van toepassing zijn, zendt de jaarrekening ook toe aan de in artikel 158 lid 11 bedoelde ondernemingsraad.
De jaarrekening wordt ondertekend door de bestuurders en door de commissarissen; ontbreekt de ondertekening van een of meer hunner, dan wordt daarvan onder opgave van reden melding gemaakt.
De jaarrekening wordt vastgesteld door de algemene vergadering. Vaststelling van de jaarrekening strekt niet tot kwijting aan een bestuurder onderscheidenlijk commissaris.
Besluiten waarbij de jaarrekening wordt vastgesteld, worden in de statuten niet onderworpen aan de goedkeuring van een orgaan van de vennootschap of van derden.
De statuten bevatten geen bepalingen die toelaten dat voorschriften of bindende voorstellen voor de jaarrekening of enige post daarvan worden gegeven.
De statuten kunnen bepalen dat een ander orgaan van de vennootschap dan de algemene vergadering de bevoegdheid heeft te bepalen welk deel van het resultaat van het boekjaar wordt gereserveerd of hoe het verlies zal worden verwerkt.
Onze Minister van Economische Zaken kan desverzocht om gewichtige redenen ontheffing verlenen van de verplichting tot het opmaken, het overleggen en het vaststellen van de jaarrekening. Geen ontheffing kan worden verleend ten aanzien van het opmaken van de jaarrekening van een vennootschap waarvan effecten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht.

Toelichting

De jaarrekening is de verantwoording van het bestuur over het afgelopen boekjaar. Dit artikel regelt wie haar opmaakt, binnen welke termijn dat moet, wie haar ondertekent en wie haar vaststelt. Het bevat bovendien een bepaling die veel bestuurders geruststelt en veel aandeelhouders verrast: vaststelling betekent geen kwijting.

De termijn

Het bestuur maakt de jaarrekening jaarlijks op binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar en legt haar op het kantoor van de vennootschap ter inzage voor de aandeelhouders. De algemene vergadering kan die termijn op grond van bijzondere omstandigheden met ten hoogste vijf maanden verlengen. Binnen dezelfde termijn legt het bestuur ook het bestuursverslag ter inzage, tenzij de vennootschap onder de vrijstellingen van artikel 2:396 BW of artikel 2:403 BW valt.

Voor vennootschappen waarvan effecten tot de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten, is de termijn korter: vier maanden, behoudens de uitzondering die de Wet op het financieel toezicht daarop maakt. Die kortere termijn kan niet worden verlengd. Geldt voor de vennootschap de structuurregeling van de artikelen 2:158 tot en met 2:161 BW en artikel 2:164 BW, dan gaat de jaarrekening ook naar de ondernemingsraad die daar wordt bedoeld.

Ondertekening

De jaarrekening wordt ondertekend door de bestuurders én door de commissarissen. Ontbreekt een handtekening, dan wordt daarvan melding gemaakt onder opgave van de reden. Dat is meer dan een formaliteit: een ontbrekende handtekening is voor de lezer van de jaarrekening een signaal dat binnen de vennootschap niet iedereen achter de cijfers staat.

Wie vaststelt en wat dat betekent

De algemene vergadering stelt de jaarrekening vast. De wet voegt daaraan uitdrukkelijk toe dat die vaststelling niet strekt tot kwijting van een bestuurder of commissaris. Wil het bestuur decharge, dan is daarvoor een apart besluit nodig. Wordt dat besluit niet genomen, dan blijft de vennootschap bevoegd hen aan te spreken over hun taakvervulling in dat boekjaar.

Geen goedkeuringsrecht van anderen: de statuten mogen het vaststellingsbesluit niet afhankelijk maken van goedkeuring door een ander orgaan of door derden.
Geen bindende voorschriften: de statuten mogen ook niet toelaten dat aan de jaarrekening of aan een post daarvan voorschriften of bindende voorstellen worden gegeven.

- Reserveren mag elders liggen: de statuten kunnen wél bepalen dat een ander orgaan dan de algemene vergadering beslist welk deel van het resultaat wordt gereserveerd of hoe een verlies wordt verwerkt.

Ontheffing

In uitzonderlijke gevallen kan de minister van Economische Zaken op verzoek ontheffing verlenen van de plicht om de jaarrekening op te maken, over te leggen en vast te stellen. Daarvoor zijn gewichtige redenen nodig. Voor het opmaken van de jaarrekening van een vennootschap waarvan effecten tot de handel op een gereglementeerde markt zijn toegelaten, kan die ontheffing niet worden gegeven.

Een voorbeeld. Een niet-beursgenoteerde nv sluit haar boekjaar op 31 december. De jaarrekening moet dan uiterlijk eind mei zijn opgemaakt. Loopt de administratie vast door een systeemwissel, dan kan de algemene vergadering uitstel geven van hoogstens vijf maanden. Stelt zij de jaarrekening later vast, dan is de bestuurder daarmee nog niet gedechargeerd: dat vraagt een eigen besluit op de agenda.

In de praktijk

Voor een bestuurder zijn dit de data waarop hij wordt afgerekend: opmaken, ter inzage leggen, laten vaststellen en deponeren. Voor een aandeelhouder is de jaarvergadering het moment om de cijfers en de kwijting los van elkaar te beoordelen — instemmen met de jaarrekening is nog geen streep onder het bestuur.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.