Boek 2 Artikel 425 (2:425 BW)

Sommige banken vallen onder een vrijstelling van de Wet op het financieel toezicht omdat een andere bank voor hen instaat. Dit artikel trekt die lijn door naar het jaarrekeningrecht: zo'n bank hoeft haar jaarrekening en haar bestuursverslag niet volgens de voorschriften van deze titel in te richten, mits haar cijfers elders volledig zichtbaar worden.

De voorwaarde

De vrijstelling werkt alleen als de cijfers van deze bank zijn meegenomen in de geconsolideerde stukken — jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens — van die andere bank, dus van de instelling wier aansprakelijkheid de grondslag van de vrijstelling vormt. De informatie verdwijnt dus niet, zij verhuist naar het niveau waar ook de aansprakelijkheid ligt.

Wat er wegvalt

Voor de vrijgestelde bank gelden de artikelen 2:393 en 2:394 BW niet: de verplichte accountantscontrole van de eigen jaarrekening en de openbaarmaking daarvan bij het handelsregister. Dat scheelt een dubbele controle en een dubbele deponering, want op het geconsolideerde niveau gebeurt beide wel.

Wat erbij komt op groepsniveau

Tegenover die verlichting staat een plicht aan de andere kant. Bij de geconsolideerde jaarrekening moeten een bestuursverslag en overige gegevens worden gevoegd die betrekking hebben op alle daarin opgenomen rechtspersonen en instellingen samen. Het verhaal achter de cijfers en de aanvullende gegevens gaan dus over het geheel, niet alleen over de bank die aan het hoofd staat.

Deze constructie lijkt op de groepsvrijstelling die voor gewone rechtspersonen geldt, maar zij heeft een eigen grondslag: niet een vrijwillige aansprakelijkstelling, maar een vrijstelling in het toezichtrecht die op de aansprakelijkheid van een andere bank is gebaseerd.

Wie waarvoor verantwoordelijk blijft

Het bestuur van de vrijgestelde bank blijft verantwoordelijk voor een deugdelijke administratie en voor het aanleveren van juiste cijfers aan de consoliderende bank. Het bestuur van die consoliderende bank staat in voor de geconsolideerde jaarrekening, het bestuursverslag en de overige gegevens. De accountant controleert op dat niveau; de algemene vergadering van de consoliderende bank stelt de jaarrekening vast.

Een voorbeeld. Een kleine bank binnen een concern maakt gebruik van de vrijstelling. Een klant die haar cijfers wil beoordelen, vindt in het handelsregister geen eigen jaarrekening van deze bank, maar wel de geconsolideerde stukken van de bank die voor haar instaat. Daar staat het beeld dat er toe doet, inclusief het bestuursverslag over het geheel.

In de praktijk

Wie zaken doet met een bank zonder eigen gedeponeerde jaarrekening, moet nagaan op welke andere instelling de vrijstelling steunt en of die stukken beschikbaar zijn. Voor bestuurders van de vrijgestelde bank geldt dat de vrijstelling alleen ziet op de inrichting, de controle en de openbaarmaking van de eigen jaarrekening; de verantwoordingsplicht binnen het concern en het toezichtrecht blijven onverkort gelden.