Wat speelt er?
Naast de kosten die je maakt na een ongeval, kun je ook te maken krijgen met pijn, angst, verdriet en beperkingen die je leven ingrijpend veranderen. Voor dat leed bestaat een aparte vergoeding: smartengeld na een ongeval of misdrijf, juridisch 'vergoeding van immateriële schade' genoemd. Wat smartengeld precies is, laat zich zo samenvatten: een erkenning en een zekere genoegdoening voor nadeel dat je niet in euro's kunt uitdrukken.
Je hebt niet zomaar recht op smartengeld. De wet noemt bepaalde gevallen, waarvan letsel het bekendste is: heb je lichamelijk letsel opgelopen of is je op een andere manier in je persoon aangetast, dan kun je aanspraak maken op smartengeld. Ook een ernstige geestelijke beschadiging kan daaronder vallen. Zomaar boosheid of ergernis is niet genoeg.
Hoeveel smartengeld je krijgt, is niet met een vaste formule te berekenen. Er wordt gekeken naar de aard en ernst van het letsel, de duur van het herstel, blijvende beperkingen, de leeftijd en de gevolgen voor werk, hobby's en relaties. Ter vergelijking worden vaak bedragen uit eerdere, vergelijkbare situaties gebruikt. In Nederland liggen de bedragen doorgaans lager dan mensen op basis van buitenlandse voorbeelden verwachten.
Smartengeld staat helemaal los van je materiële schade. Je kunt dus zowel je medische kosten en inkomensverlies claimen als daarnaast een vergoeding voor de pijn en het verdriet zelf. Bij overlijden gelden bijzondere regels: onder voorwaarden kunnen nabestaanden een vergoeding krijgen voor hun eigen verdriet.
Omdat de hoogte sterk afhangt van de concrete situatie, is een goede onderbouwing belangrijk. Medische informatie, een beschrijving van je dagelijkse beperkingen en de gevolgen voor je leven helpen om een reëel bedrag te bepalen. Bij ernstig of blijvend letsel is deskundige begeleiding vaak verstandig.