Wat speelt er?
Als iemand zijn afspraak niet nakomt, wil je vaak actie ondernemen. Maar in veel gevallen kan dat pas als de ander in verzuim is. Verzuim betekent dat de schuldenaar juridisch 'in gebreke' is: hij had moeten presteren, doet dat niet, en krijgt daar de gevolgen van. De vraag wat een ingebrekestelling precies is, komt dan al snel om de hoek kijken.
Verzuim ontstaat meestal niet vanzelf. Je moet de ander eerst een ingebrekestelling sturen, ook wel een aanmaning of sommatiebrief genoemd: een schriftelijke aanmaning waarin je hem sommeert om binnen een redelijke termijn alsnog na te komen. Levert hij ook binnen die laatste kans niet, dan is hij vanaf dat moment in verzuim en staan je andere middelen open.
Een goede ingebrekestelling is concreet: je benoemt wat er moet gebeuren, geeft een duidelijke en redelijke termijn — je stelt dus een laatste termijn — en maakt duidelijk dat je bij uitblijven verdere stappen neemt. Wat 'redelijk' is, hangt af van de situatie: voor een simpele klus is een paar dagen genoeg, voor een complexe levering soms langer.
Er zijn situaties waarin verzuim zonder ingebrekestelling intreedt. Bijvoorbeeld als er een fatale termijn is afgesproken (een harde deadline), als nakoming blijvend onmogelijk is, of als uit een mededeling van de ander blijkt dat hij toch niet gaat nakomen. Ook uit de eisen van redelijkheid en billijkheid kan volgen dat een aanmaning niet nodig is.
De praktijk: stuur bij niet-nakoming vrijwel altijd eerst een nette, schriftelijke ingebrekestelling en bewaar het bewijs van verzending. Daarmee zet je de klok in werking en voorkom je dat een latere claim of ontbinding strandt omdat de ander formeel nog niet in verzuim was.