Wat speelt er?
Wanprestatie is het juridische woord voor het niet nakomen van een afspraak. Officieel heet het een tekortkoming in de nakoming. Het speelt als de ander zijn verplichting helemaal niet nakomt, te laat is, of iets levert of doet dat niet aan de afspraak voldoet: denk aan een leverancier die zijn afspraak niet nakomt, een product met gebreken of werk dat ondeugdelijk is.
Niet elke tekortkoming leidt meteen tot gevolgen. Van belang is of de tekortkoming aan de ander kan worden toegerekend. Is dat het geval, en lijd je daardoor schade door de wanprestatie, dan is diegene in beginsel verplicht die schade te vergoeden. De wanprestatie moet dus in zijn 'risicosfeer' liggen.
De grote uitzondering is overmacht. Kon iemand echt niets aan de tekortkoming doen en valt het hem niet toe te rekenen, dan is er sprake van overmacht en hoeft hij de schade niet te vergoeden. Denk aan een oorzaak die buiten zijn schuld ligt en ook niet voor zijn risico komt. Wel kan de overeenkomst dan alsnog worden ontbonden.
Als de ander tekortschiet — bijvoorbeeld een aannemer die niet levert — heb je verschillende opties. Je kunt nakoming eisen (alsnog leveren of herstellen), schadevergoeding vragen, je eigen prestatie opschorten of de overeenkomst (deels) ontbinden. Vaak is voor die stappen wel eerst nodig dat de ander in verzuim is, meestal na een ingebrekestelling met een laatste termijn.
Kortom: bij wanprestatie of contractbreuk loont het om eerst helder te krijgen wat er precies is misgegaan, of het de ander valt aan te rekenen en welk doel je hebt (alsnog nakoming, geld terug of van de deal af). Die analyse bepaalt welke stap juridisch het slimst is.