Familie- en erfrecht · Erfrecht

Erfenis en nalatenschap

Als iemand overlijdt, gaat zijn of haar bezit en schuld over op de erfgenamen: de nalatenschap. Is er geen testament, dan bepaalt de wet wie erft, en je kunt een erfenis aanvaarden, verwerpen of beneficiair aanvaarden.

Familie- en erfrecht 3 wetsartikelen
In het kort
  • Zonder testament bepaalt de wet wie er van je erft.
  • Ongehuwd samenwonenden erven niet automatisch; daarvoor is een testament nodig.
  • Je kunt een erfenis aanvaarden, verwerpen of beneficiair aanvaarden.

Wat speelt er?

Bij een overlijden laat iemand een nalatenschap na: alle bezittingen en schulden samen. Die gaan over op de erfgenamen, en die erfenis moet vervolgens worden afgewikkeld. Wie de erfgenamen zijn, hangt ervan af of er een testament is. Wie erft zonder testament, bepaalt de wet; met een testament kan de overledene dat zelf hebben geregeld.

Heeft de overledene niets vastgelegd, dan geldt het wettelijke erfrecht. De wet wijst dan groepen aan die na elkaar aan de beurt komen: eerst de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen, en als die er niet zijn de ouders, broers en zussen, en zo verder. Ongehuwd samenwonenden erven volgens de wet niet automatisch van elkaar; daar is een testament voor nodig.

Zijn er een echtgenoot en kinderen, dan geldt vaak de wettelijke verdeling. Kort gezegd krijgt de langstlevende echtgenoot alle bezittingen en schulden, zodat hij of zij verzorgd achterblijft. De kinderen krijgen hun deel als een geldvordering die pas opeisbaar is bij het overlijden van de langstlevende (of in bepaalde situaties eerder). Je hoeft de nalatenschap dan dus niet meteen te verdelen.

Je bent niet verplicht een erfenis te aanvaarden; of je een erfenis aanvaardt of niet, is dus een eigen keuze. Je hebt drie keuzes: zuiver aanvaarden (je krijgt bezittingen en schulden), verwerpen (je krijgt niets, maar bent ook niet aansprakelijk voor schulden) of beneficiair aanvaarden (je aanvaardt alleen als er na aftrek van de schulden iets overblijft). Vermoed je dat het om een erfenis met schulden gaat, aanvaard dan niet te snel zuiver, want dan kun je met je eigen vermogen aansprakelijk worden.

Terug naar de wet

Dit zijn de artikelen die de juridische basis vormen:

4:10 De vier groepen erfgenamen die de wet oproept Burgerlijk Wetboek Boek 4 4:13 De wettelijke verdeling tussen echtgenoot en kinderen Burgerlijk Wetboek Boek 4 4:190 De keuze tussen aanvaarden en verwerpen van een nalatenschap Burgerlijk Wetboek Boek 4

Veelgestelde vragen

Wie erft er als er geen testament is?
Dan bepaalt de wet wie erft. Eerst komen de echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen aan bod. Zijn die er niet, dan volgen ouders, broers en zussen, en daarna verdere familie. Ongehuwd samenwonenden erven zonder testament niet automatisch van elkaar.
Kan ik een erfenis met schulden weigeren?
Ja. Je kunt de erfenis verwerpen, waardoor je niets krijgt maar ook niet aansprakelijk bent voor de schulden. Twijfel je, dan kun je beneficiair aanvaarden: je aanvaardt alleen als er na de schulden iets overblijft. Zo voorkom je dat je met eigen geld moet bijbetalen.
Wat betekent de wettelijke verdeling?
Als er een echtgenoot en kinderen zijn en er geen testament is dat het anders regelt, krijgt de langstlevende echtgenoot alle bezittingen en schulden. De kinderen krijgen hun erfdeel als geldvordering die meestal pas opeisbaar is als de langstlevende overlijdt.

Gerelateerde onderwerpen

Echtscheiding Alimentatie Verdeling van de gemeenschap van goederen Ouderlijk gezag en omgang Kinderalimentatie Testament en legitieme portie Onterven De executeur en afwikkeling van de nalatenschap

Ook gezocht als

erfenis afwikkelen wie erft zonder testament nalatenschap verdelen erfenis met schulden erfenis verwerpen beneficiair aanvaarden wettelijke verdeling erfenis wettelijk erfrecht erfenis aanvaarden of niet