Familie- en erfrecht · Erfrecht

Testament en legitieme portie

In een testament leg je vast wie er van je erft en hoe. Kinderen kun je daarbij niet volledig buitenspel zetten: zij houden recht op hun legitieme portie, een minimumdeel in geld.

Familie- en erfrecht 3 wetsartikelen
In het kort
  • In een testament leg je zelf vast wie er van je erft.
  • Kinderen houden altijd recht op hun legitieme portie: een minimumdeel in geld.
  • Een onterfd kind moet die portie zelf opeisen binnen vijf jaar.

Wat speelt er?

Een testament is een officiele verklaring waarin je regelt wat er na je overlijden met je nalatenschap gebeurt. Je stelt het testament op bij de notaris. Je kunt erin bepalen wie je erfgenamen zijn, iemand een bepaald bedrag of voorwerp nalaten (een legaat) en bijvoorbeeld een executeur benoemen die de afwikkeling regelt.

Zonder testament geldt automatisch het wettelijk erfrecht. Met een testament kun je daarvan afwijken, bijvoorbeeld om een partner met wie je niet getrouwd bent te laten erven, om een goed doel op te nemen of om de verdeling anders te regelen dan de wet doet. Je bent daarin vrij, maar niet helemaal.

De belangrijkste beperking is de legitieme portie. Kinderen van de overledene zijn zogenoemde legitimarissen en hebben altijd recht op een minimum erfdeel van de erfenis, ook als ze in het testament zijn onterfd of minder krijgen. Die legitieme portie is de helft van wat het kind volgens de wet zou hebben geerfd, en bestaat altijd uit geld, niet uit spullen of het huis.

De legitieme portie krijg je niet vanzelf: een onterfd of tekortgedaan kind moet zelf zijn erfdeel opeisen, en moet dat binnen vijf jaar na het overlijden doen. De vordering is bovendien niet altijd meteen opeisbaar, bijvoorbeeld zolang een langstlevende partner nog leeft. Twijfel je over je rechten als onterfd kind, laat het testament en de berekening van de legitieme portie dan nakijken.

Terug naar de wet

Dit zijn de artikelen die de juridische basis vormen:

4:42 Wat een uiterste wilsbeschikking is en wie haar kan maken Burgerlijk Wetboek Boek 4 4:63 Wat de legitieme portie is en wie er recht op heeft Burgerlijk Wetboek Boek 4 4:64 De omvang van de legitieme portie van een kind Burgerlijk Wetboek Boek 4

Veelgestelde vragen

Kan ik in mijn testament alles zelf bepalen?
Grotendeels wel, maar niet helemaal. Je kunt je erfgenamen aanwijzen en van de wettelijke verdeling afwijken, maar je kinderen houden recht op hun legitieme portie. Dat minimumdeel kun je hen niet ontnemen, ook niet als je hen onterft.
Hoe groot is de legitieme portie?
De legitieme portie is de helft van het erfdeel dat het kind volgens de wet zou hebben gekregen als er geen testament was. Het gaat altijd om een bedrag in geld, dus een onterfd kind kan geen aanspraak maken op bepaalde spullen of het huis zelf.
Moet ik zelf mijn legitieme portie opeisen?
Ja. De legitieme portie krijg je niet automatisch; je moet er als kind zelf een beroep op doen, en dat moet binnen vijf jaar na het overlijden. Soms is de vordering pas later opeisbaar, bijvoorbeeld zolang een langstlevende echtgenoot nog leeft.

Gerelateerde onderwerpen

Ook gezocht als

testament opstellen legitieme portie legitieme portie kind erfdeel opeisen onterfd kind rechten testament laten maken minimum erfdeel kind legitieme portie berekenen