- Hij die om een feit, bedoeld in het vierde of vijfde lid van artikel 10, voor te bereiden of te bevorderen: 1°. een ander tracht te bewegen om dat feit te plegen, te doen plegen, mede te plegen of uit te lokken, om daarbij behulpzaam te zijn of om daartoe gelegenheid, middelen of inlichtingen te verschaffen, 2°. zich of een ander gelegenheid, middelen of inlichtingen tot het plegen van dat feit tracht te verschaffen, 3°. voorwerpen, vervoermiddelen, stoffen, gelden of andere betaalmiddelen voorhanden heeft, waarvan hij weet of ernstige reden heeft om te vermoeden dat zij bestemd zijn tot het plegen van dat feit, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.
- Niet strafbaar is hij die de in het eerste lid omschreven feiten begaat met betrekking tot het binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van een geringe hoeveelheid, bestemd voor eigen gebruik.
←
Terug 10 · Strafbaarstelling van de verboden rond lijst I
Verder 10b · Strafbaarstelling bij stofgroepen van lijst IA
→
Artikel 10a Opiumwet: Voorbereiding en bevordering van drugsmisdrijven
Voorbereiding en bevordering van drugsmisdrijven
Wettekst
Toelichting
Artikel 10a Opiumwet stelt handelingen strafbaar die voorafgaan aan de zwaarste drugsdelicten. Het gaat om het voorbereiden of bevorderen van de feiten uit het vierde en vijfde lid van artikel 10 Opiumwet: de keten van teelt tot afzet en het vervaardigen, en het brengen van middelen binnen of buiten Nederland. Wie daaraan meewerkt, kan worden gestraft ook als het uiteindelijke feit nooit heeft plaatsgevonden.
Drie vormen
- Een ander erbij betrekken — proberen iemand zover te krijgen dat hij het feit pleegt, laat plegen, meepleegt of uitlokt, dat hij daarbij behulpzaam is of dat hij daarvoor gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaft. Het misdrijf ligt al in de poging om de ander over te halen; heeft die poging succes, dan maakt dat de handeling niet alsnog straffeloos.
- Zichzelf of een ander in staat stellen — proberen voor zichzelf of voor een ander gelegenheid, middelen of inlichtingen te verkrijgen om zo'n feit te plegen.
- Voorhanden hebben — het onder zich hebben van voorwerpen, vervoermiddelen, stoffen, geld of andere betaalmiddelen waarvan de betrokkene weet, of ernstige reden heeft om te vermoeden, dat zij voor zo'n feit bestemd zijn.
Op alle drie de vormen staat dezelfde straf: gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of een geldboete van de vijfde categorie.
Wetenschap of ernstige reden om te vermoeden
Bij de derde vorm ligt het zwaartepunt op wat de betrokkene wist of had moeten begrijpen. Op zichzelf alledaagse goederen zijn niet verboden; het verbod ziet op het verband met het beoogde misdrijf. Daarom is de tweede maatstaf zo belangrijk: wie de ogen sluit voor wat overduidelijk aan de hand is, kan zich niet achter onwetendheid verschuilen. Andersom is iemand die niets wist en ook niets hoefde te vermoeden, niet strafbaar.
De uitzondering voor eigen gebruik
Het tweede lid maakt een uitzondering. Niet strafbaar is wie de omschreven handelingen verricht met betrekking tot het binnen of buiten Nederland brengen van een geringe hoeveelheid die voor eigen gebruik is bestemd. Die uitzondering is beperkt tot de in- en uitvoervariant en geldt niet voor de andere feiten waarop dit artikel ziet.
Afbakening
Artikel 10a Opiumwet maakt van voorbereiding een zelfstandig misdrijf. Dat gaat verder dan de algemene regeling van voorbereiding in het Wetboek van Strafrecht. Het zelfstandige karakter brengt mee dat de voorbereiding volgens de Hoge Raad strafbaar blijft, ook wanneer het drugsfeit waarop zij was gericht later daadwerkelijk wordt gepleegd. In zo'n geval zal het openbaar ministerie meestal het voltooide feit van artikel 10 Opiumwet ten laste leggen, maar het kan ook voor de voorbereiding kiezen; deelneming aan het voltooide feit, zoals medeplegen of medeplichtigheid, verloopt via het Wetboek van Strafrecht. Voor stofgroepen van lijst IA bestaat een eigen voorbereidingsbepaling in artikel 10c Opiumwet.
In de praktijk
Deze bepaling verklaart waarom iemand kan worden vervolgd terwijl er geen middelen zijn aangetroffen. Berichten, afspraken, geldstromen en de aanwezigheid van bepaalde goederen kunnen samen het beeld opleveren dat de wet beschrijft. Voor de verdediging draait het dan meestal om wetenschap en bestemming: waarvoor was het bedoeld, en wat wist de betrokkene daarvan? Wie hierover wordt gehoord, heeft de gewone rechten: bijstand van een advocaat en geen plicht om te verklaren.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is drugsbezit misdrijf en wanneer overtreding?
De Hoge Raad zet uiteen wat het verbod om een middel aanwezig te hebben vraagt: iemand heeft het middel aanwezig zodra hij er feitelijke macht over heeft en erover kan beschikken. De drugs hoeven daarvoor niet dicht bij hem te liggen, en het hoeft niet vast te staan dat ze hem toebehoren of dat hij er formeel over mag beslissen. Dat aanwezig hebben is pas een misdrijf als opzet is tenlastegelegd en bewezen; anders blijft het een overtreding. De Hoge Raad verminderde hier alleen de duur van de gevangenisstraf en verwierp het beroep voor het overige.
-
Blijft voorbereiding strafbaar als de drugs al onderschept zijn?
Het voorbereiden of bevorderen van een drugsmisdrijf is in deze bepaling als zelfstandig misdrijf strafbaar gesteld; er hoeft nog niet bekend te zijn op welk concreet misdrijf de handelingen zijn gericht. Is dat misdrijf in de voorstelling van de verdachte wel al concreet, dan verliezen de handelingen hun zelfstandige strafbaarheid niet doordat dat misdrijf inmiddels niet meer kan worden uitgevoerd, bijvoorbeeld omdat de partij drugs in beslag is genomen. Dat geldt ook als pas na die belemmering met de handelingen is begonnen. Het hof meende dat na de inbeslagneming geen voorbereiding meer mogelijk was; de Hoge Raad vernietigde de uitspraak gedeeltelijk en wees de zaak terug.
-
Kan iets nog bevorderen zijn nadat het drugsdelict klaar is?
Bij het karakter van deze bepaling als zelfstandig voorbereidings- of bevorderingsdelict past niet dat ook handelingen eronder worden gebracht die pas zijn verricht nadat het voor te bereiden of te bevorderen misdrijf al was voltooid. Dat volgt volgens de Hoge Raad ook uit de eis dat de spullen bestemd moeten zijn tot het plegen van dat feit, en sluit aan bij de regel dat deelneming na voltooiing van een feit niet strafbaar is. Het hof had het wegbrengen van drugsafval na de productie wel als bevorderen aangemerkt. De Hoge Raad vernietigde die uitspraak en wees de zaak terug.
-
Vallen versnijdingsmiddelen onder 'stoffen'?
Onder stoffen in deze bepaling vallen ook stoffen waarmee harddrugs kunnen worden versneden. De Hoge Raad leidt dat af uit het doel van de wetgever, die handelingen strafbaar wilde stellen die de handel in drugs met onaanvaardbaar risico voorbereiden of bevorderen. Het hof mocht daarom vijftien kilo paracetamol en coffeine, bestemd om heroine te versnijden, als zulke stoffen aanmerken. Wel verminderde de Hoge Raad de straf, omdat de procedure te lang had geduurd.
-
Is een gehuurd bedrijfspand een 'voorwerp'?
De opvatting dat met voorwerpen in deze bepaling alleen roerende zaken zijn bedoeld, vindt volgens de Hoge Raad geen steun in het recht; ook een onroerende zaak kan dus een voorwerp zijn. De Hoge Raad liet daarom het oordeel in stand dat een door de verdachte en zijn mededader gehuurd bedrijfspand met opslagruimte bestemd was voor het vervaardigen van amfetamine en MDMA. Het cassatieberoep werd verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.