- Deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van een misdrijf als bedoeld in artikel 10, derde, vierde en vijfde lid, 10a, eerste lid, 10b, tweede en vijfde lid, of 11a, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste acht jaren of geldboete van de vijfde categorie.
- Artikel 140, vierde en vijfde lid, van het Wetboek van Strafrecht is van overeenkomstige toepassing.
Artikel 11b Opiumwet: Deelneming aan een criminele organisatie
Deelneming aan een criminele organisatie
Wettekst
Toelichting
Artikel 11b Opiumwet stelt deelneming strafbaar aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van bepaalde drugsmisdrijven. Niet het losse feit staat centraal, maar het samenwerkingsverband waarin die feiten worden beraamd en uitgevoerd. Daarop staat gevangenisstraf van ten hoogste acht jaren of een geldboete van de vijfde categorie.
Om welke misdrijven het gaat
De organisatie moet gericht zijn op misdrijven uit een omschreven opsomming: het derde, vierde en vijfde lid van artikel 10 Opiumwet, het eerste lid van artikel 10a Opiumwet, de daarbij genoemde leden van artikel 10b Opiumwet, en artikel 11a Opiumwet. Het gaat dus om de zwaardere feiten rond lijst I en lijst IA en om de beroepsmatige of grootschalige kant van lijst II. Voor de overige feiten uit de wet geldt deze bepaling niet.
Wat deelneming inhoudt
Deelneming is meer dan meedoen aan één feit. Het gaat om een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband met een gemeenschappelijk doel, waaraan iemand een aandeel levert of dat hij ondersteunt. Wie een rol vervult die het verband draagt, kan strafbaar zijn ook als hij zelf nooit met middelen in aanraking is geweest. Wel moet hij in grote lijnen weten waar de organisatie op uit is; een vermoeden achteraf is niet genoeg.
Aansluiting bij het Wetboek van Strafrecht
Het tweede lid verklaart twee leden van artikel 140 Sr van overeenkomstige toepassing. Daarmee gelden de nadere regels die daar voor de criminele organisatie zijn gegeven ook hier, zodat beide bepalingen op dezelfde manier worden uitgelegd. De strafbedreiging is in dit artikel wel afgestemd op het drugsverband.
Afbakening
Deze bepaling staat naast de misdrijven waarop de organisatie zich richt. Iemand kan dus zowel voor deelneming als voor een concreet feit worden vervolgd; het zijn verschillende verwijten. Artikel 13 Opiumwet merkt het feit van dit artikel aan als misdrijf, en artikel 12 Opiumwet kan tot een hogere boetecategorie leiden wanneer de waarde van de betrokken zaken groot is.
In de praktijk
Zaken over deelneming zijn vaak omvangrijk en steunen op onderzoek naar communicatie, geldstromen en rollen binnen een groep. Voor iemand die zich aan de rand van zo'n verband bevindt, is beslissend welk aandeel hij heeft gehad en wat hij wist. Dat maakt vroege bijstand van een advocaat belangrijk: wat in een eerste verhoor wordt gezegd over rollen en contacten, werkt in de hele zaak door.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is een deelnemer leider van een drugsorganisatie?
De Hoge Raad zet uiteen wanneer een deelnemer aan een organisatie die drugsmisdrijven beoogt als leider kan worden aangemerkt: beslissend is of hij binnen die organisatie macht of gezag heeft. Daarop kan wijzen dat hij andere deelnemers dwingende aanwijzingen kan geven, of dat hij belangrijke initiatieven neemt waar de anderen zich naar richten. Binnen een organisatie kunnen meer deelnemers tegelijk leider zijn, en het staat er niet aan in de weg dat de betrokkene zelf ondergeschikt is aan een ander. Het beroep wordt verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.