- Hij die handelt in strijd met een in artikel 3 gegeven verbod, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van de tweede categorie.
- Hij die opzettelijk handelt in strijd met een in artikel 3 onder B, C of D, gegeven verbod, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vijfde categorie.
- Hij die in de uitoefening van een beroep of bedrijf opzettelijk handelt in strijd met een in artikel 3, onder B, gegeven verbod, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.
- Hij die opzettelijk handelt in strijd met een in artikel 3 onder A, gegeven verbod, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie.
- Indien een feit als bedoeld in het tweede of vierde lid, betrekking heeft op een grote hoeveelheid van een middel, wordt gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie opgelegd. Onder grote hoeveelheid wordt verstaan een hoeveelheid die meer bedraagt dan de bij algemene maatregel van bestuur bepaalde hoeveelheid van een middel.
- Het tweede lid is niet van toepassing, indien het feit betrekking heeft op een hoeveelheid van hennep of hasjiesj van ten hoogste 30 gram.
- Het tweede en vierde lid zijn niet van toepassing, indien het feit betrekking heeft op een geringe hoeveelheid, bestemd voor eigen gebruik, van de in lijst II vermelde middelen, met uitzondering van hennep en hasjiesj.
←
Terug 10c · Voorbereiding bij stofgroepen van lijst IA
Verder 11a · Voorbereidingshandelingen bij middelen van lijst II
→
Artikel 11 Opiumwet: Strafbaarstelling van de verboden rond lijst II
Strafbaarstelling van de verboden rond lijst II
Wettekst
Toelichting
Artikel 11 Opiumwet bevat de straffen bij overtreding van de verboden van artikel 3 Opiumwet, de middelen van lijst II. De opbouw lijkt op die van artikel 10 Opiumwet, maar de strafmaxima liggen lager en de wet maakt hier uitzonderingen die bij lijst I niet voorkomen.
Overtreding en misdrijf
Wie in strijd handelt met een verbod van artikel 3 Opiumwet zonder dat opzet wordt bewezen, riskeert hechtenis van ten hoogste een maand of een geldboete van de tweede categorie. Dat is de lichtste strafbedreiging van de hele wet. Wordt opzettelijk gehandeld tegen de verboden onder B, C of D — de keten van teelt tot afzet, het aanwezig hebben en het vervaardigen — dan gaat het om een misdrijf met ten hoogste twee jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Voor het opzettelijk overtreden van het verbod onder A, het brengen van middelen binnen of buiten Nederland, geldt ten hoogste vier jaren of dezelfde boetecategorie.
Beroep of bedrijf en grote hoeveelheden
Twee omstandigheden verzwaren de bedreiging tot ten hoogste zes jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. De eerste is dat het feit onder B wordt begaan in de uitoefening van een beroep of bedrijf; het gaat dan niet meer om een incident maar om een activiteit met een professioneel karakter. De tweede is dat een feit uit het tweede of vierde lid betrekking heeft op een grote hoeveelheid. Wat groot is, bepaalt de wet niet zelf: dat wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld.
Twee uitzonderingen
- Hennep en hasjiesj tot 30 gram — het tweede lid geldt niet wanneer het feit betrekking heeft op ten hoogste dertig gram hennep of hasjiesj. Wat overblijft is de overtreding van het eerste lid, met de lichte strafbedreiging die daarbij hoort.
- Andere middelen van lijst II voor eigen gebruik — het tweede en het vierde lid gelden niet als het feit een geringe hoeveelheid betreft die voor eigen gebruik is bestemd. Hennep en hasjiesj vallen uitdrukkelijk buiten deze uitzondering. De eerste uitzondering vangt dat maar ten dele op: die schakelt alleen het tweede lid uit, zodat er voor het binnen of buiten Nederland brengen van hennep of hasjiesj geen verzachting voor eigen gebruik bestaat.
Deze uitzonderingen zeggen alleen iets over de toepasselijke strafbepaling. Het verbod van artikel 3 Opiumwet blijft in al deze gevallen onverkort gelden: er is dus geen sprake van iets wat is toegestaan, maar van een lichtere afdoening.
Afbakening
Voor lijst I geldt artikel 10 Opiumwet, met aanmerkelijk hogere maxima; voor stofgroepen van lijst IA geldt artikel 10b Opiumwet. Voorbereidende handelingen met het oog op de feiten van het derde en vijfde lid van dit artikel zijn strafbaar gesteld in artikel 11a Opiumwet. Artikel 13 Opiumwet bepaalt welke van deze feiten overtredingen zijn en welke misdrijven. Het beleid rond gedoogde verkooppunten hoort niet bij deze bepaling: dat is een kwestie van vervolgingsbeleid, terwijl de wettelijke norm ongewijzigd blijft.
In de praktijk
Bij lijst II bepaalt de context vaak de uitkomst: ging het om eigen gebruik of om afzet, en gebeurde het in de sfeer van een beroep of bedrijf? Naast de strafzaak kunnen er andere gevolgen zijn. De burgemeester kan op grond van artikel 13b Opiumwet optreden tegen een woning of een lokaal, en een verhuurder kan de huurovereenkomst willen beëindigen. Wie merkt dat gebruik zijn leven gaat bepalen, kan daarover praten met de huisarts of met de verslavingszorg.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is hennepteelt beroeps- of bedrijfsmatig?
Handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf verdrievoudigt het strafmaximum; juist daarom moeten aan de vaststelling van dat bestanddeel bepaalde eisen worden gesteld en moet de rechter er in zijn bewijsmotivering zo nodig extra aandacht aan geven. De Hoge Raad vond de motivering van het hof hier toereikend: er was een aanzienlijke investering gedaan om een kwekerij op te zetten. Verder kan de rechter naast die strafverzwaring ook die voor een grote hoeveelheid toepassen; het strafmaximum verandert daardoor niet. De straf werd alleen verlaagd omdat de procedure te lang had geduurd.
-
Geldt de zwaardere straf ook bij alleen aanwezig hebben?
De strafverzwaring voor beroeps- of bedrijfsmatig handelen kan alleen in aanmerking worden genomen bij de gedragingen van artikel 3 onder B: telen, bereiden, bewerken, verwerken, verkopen, afleveren, verstrekken en vervoeren. Bij het enkel aanwezig hebben van een middel, dat onder artikel 3 onder C valt, mag die omstandigheid dus niet in de kwalificatie worden opgenomen, ook niet als zij is bewezen verklaard. Het hof had dat bij drie feiten toch gedaan en had de strafverzwaring ook in de strafmotivering betrokken. De Hoge Raad verbeterde de kwalificaties en wees de zaak voor de straf terug.
-
Wanneer werkt een strafverhogende omstandigheid alleen persoonlijk?
De verdachte betoogde dat het hogere strafmaximum voor wie beroeps- of bedrijfsmatig met softdrugs handelt een persoonlijk werkende omstandigheid is, die alleen mag worden toegepast op de mededader die zelf in de uitoefening van een beroep of bedrijf handelde. Die opvatting is volgens de Hoge Raad onjuist: de bepaling over persoonlijke omstandigheden is een uitzondering op de gewone regels van strafrechtelijke verantwoordelijkheid, en de wetsgeschiedenis van die strafverhoging wijst er niet op dat zij zo'n uitzondering vormt. De Hoge Raad merkt wel op dat die strafverhoging alleen van toepassing is als het opzet van de verdachte ook gericht was op de omstandigheid dat zijn mededader beroeps- of bedrijfsmatig handelde. De klacht faalde; het arrest is alleen op een ander punt, de kwalificatie, en voor de straf vernietigd.
-
Is verkoop van minder dan 30 gram hennep een misdrijf?
De uitzondering voor hoeveelheden van ten hoogste 30 gram hennep of hasjiesj maakt de gedraging niet straffeloos, maar bepaalt of de in het tweede lid bedoelde handelingen een misdrijf of een overtreding zijn. Blijft het bij niet meer dan 30 gram, dan zijn die handelingen ook bij opzet geen misdrijf naar het tweede lid, maar vallen zij onder het eerste lid en dus onder de overtreding. Het hof had de verkoop van acht gram hennep als misdrijf aangemerkt; dat was volgens de Hoge Raad onjuist. Hij verbeterde de kwalificatie en wees de zaak voor de straf terug.
-
Mag hennep met een laag THC-gehalte toch worden bestraft?
De Hoge Raad geeft een voorlopig oordeel over de vraag of het Unierecht eraan in de weg staat dat het aanwezig hebben en invoeren van hennep met een laag THC-gehalte wordt bestraft. Naar zijn voorlopige opvatting moet de strafbaarstelling buiten toepassing blijven als de teelt is aangemeld bij de daartoe aangewezen instantie, met gecertificeerd zaad is geteeld, aan de teelt- en oogsteisen is voldaan en het THC-gehalte onder de drempelwaarde blijft; er is dan een grond die de kwalificatie uitsluit. Dat de hennep in een andere lidstaat legaal is geteeld, is daarvoor niet genoeg. Zekerheid is er nog niet: de Hoge Raad heeft hierover vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie en houdt iedere verdere beslissing aan.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.