← Terug 2.19 · Zonder inschrijving geen merkbescherming Verder 2.20bis · Je merk als soortnaam in een woordenboek →

Artikel 2.20 BVIE: Wanneer maakt een ander inbreuk op je merk?

Wanneer maakt een ander inbreuk op je merk?

Wettekst

  1. De in artikel 2.2 bedoelde inschrijving van een merk geeft de houder daar een uitsluitend recht op.
  2. Onverminderd de rechten van houders die vóór de datum van indiening of de datum van voorrang van het ingeschreven merk zijn verkregen en onverminderd de eventuele toepassing van het gemene recht betreffende de aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad is de houder van een ingeschreven merk gerechtigd, iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, te verhinderen gebruik te maken van een teken wanneer dit teken: a. gelijk is aan het merk en in het economisch verkeer gebruikt wordt voor dezelfde waren of diensten als die waarvoor het merk is ingeschreven; b. gelijk is aan of overeenstemt met het merk en in het economisch verkeer gebruikt wordt met betrekking tot gelijke of overeenstemmende waren of diensten als die waarvoor het merk is ingeschreven, indien daardoor bij het publiek gevaar voor verwarring bestaat, ook wanneer die verwarring het gevolg is van associatie met het oudere merk; c. gelijk is aan of overeenstemt met het merk ongeacht of dat wordt gebruikt voor waren of diensten die gelijk aan, overeenstemmend of niet overeenstemmend zijn met die waarvoor het merk is ingeschreven, wanneer dit merk bekend is in het Benelux-gebied en door het gebruik in het economisch verkeer, zonder geldige reden, van het teken ongerechtvaardigd voordeel getrokken wordt uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk; d. gebruikt wordt anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, indien door gebruik, zonder geldige reden, van dat teken ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.
  3. Met name kan krachtens lid 2, sub a tot en met c, worden verboden: a. het aanbrengen van het teken op de waren of verpakking; b. het aanbieden of in de handel brengen, of daartoe in voorraad hebben van waren of het aanbieden of verrichten van diensten onder het teken; c. het invoeren of uitvoeren van waren onder het teken; d. het gebruik van het teken als handels- of bedrijfsnaam of als deel van een handels- of bedrijfsnaam; e. het gebruik van het teken in stukken voor zakelijk gebruik en in advertenties; f. het gebruik van het teken in vergelijkende reclame op een wijze die in strijd is met Richtlijn 2006/114/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 inzake misleidende reclame en vergelijkende reclame.
  4. Onverminderd de rechten van houders die vóór de datum van indiening of de datum van voorrang van het ingeschreven merk zijn verkregen, heeft de houder van dat merk eveneens het recht te verhinderen dat derden in het economische verkeer waren binnenbrengen in het Benelux-gebied zonder dat deze daar in de vrije handel worden gebracht, wanneer deze waren, met inbegrip van de verpakking ervan, uit derde landen afkomstig zijn en zonder toestemming een merk dragen dat gelijk is aan het voor deze waren ingeschreven merk of in zijn belangrijkste onderdelen niet van dat merk kan worden onderscheiden. Het recht van de houder van het merk op grond van de eerste alinea vervalt indien door de aangever of de houder van de waren tijdens de procedure om te bepalen of inbreuk is gemaakt op het ingeschreven merk, die is ingesteld overeenkomstig Verordening (EU) nr. 608/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 inzake de handhaving van intellectuele- eigendomsrechten door de douane en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1383/2003, het bewijs wordt geleverd dat de houder van het ingeschreven merk niet gerechtigd is om het op de markt brengen van de waren in het land van de eindbestemming te verbieden.
  5. Wanneer het risico bestaat dat de verpakking, labels, etiketten, beveiligings- of echtheidskenmerken of alle andere middelen waarop het merk is aangebracht, kunnen worden gebruikt met betrekking tot waren of diensten en dit gebruik een inbreuk zou vormen op de rechten van de houder van een merk op grond van lid 2 en 3, heeft de houder van dat merk het recht de volgende handelingen te verbieden indien zij in het economische verkeer worden verricht: a. het aanbrengen van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het merk, op een verpakking, labels, etiketten, beveiligings- of echtheidskenmerken of alle andere middelen waarop het merk kan worden aangebracht; b. het aanbieden, in de handel brengen of daartoe in voorraad hebben, of het invoeren of uitvoeren van verpakkingen, labels, etiketten, beveiligings- of echtheidskenmerken of alle andere middelen waarop het merk is aangebracht.
  6. Het uitsluitend recht op een merk luidende in één der nationale of streektalen van het Beneluxgebied, strekt zich van rechtswege uit over zijn vertaling in een andere dezer talen. De beoordeling van de overeenstemming voortvloeiende uit vertalingen in een of meer aan het genoemde gebied vreemde talen geschiedt door de rechter.

Toelichting

Een ingeschreven merk geeft de houder een uitsluitend recht. Dit artikel maakt concreet wat dat recht waard is: het somt op tegen welk gebruik van een teken door een ander de merkhouder kan optreden, en wat hij precies kan laten verbieden. Het is daarmee het hart van het merkenrecht.

Het artikel onderscheidt vier situaties. Ze staan naast elkaar: je kunt je vordering op meer dan één grond baseren.

Identiek teken, identieke waren

De eerste grond is de eenvoudigste. Gebruikt iemand in het economisch verkeer een teken dat gelijk is aan het merk, voor dezelfde waren of diensten als waarvoor het merk staat ingeschreven, dan is dat verboden. Je hoeft geen verwarring te bewijzen; de bescherming is hier zo goed als absoluut. Kleine afwijkingen die een gemiddelde consument niet opmerkt, staan aan gelijkheid niet in de weg.

Overeenstemming en verwarringsgevaar

De tweede grond is in de praktijk de belangrijkste. Bij een teken dat gelijk is aan of lijkt op het merk, gebruikt voor gelijke of soortgelijke waren of diensten, is inbreuk pas aan de orde als het publiek in verwarring kan raken. Verwarring betekent hier: het publiek denkt dat de waren van dezelfde onderneming komen, of van ondernemingen die economisch met elkaar verbonden zijn. Associatie is op zichzelf niet genoeg. Dat het publiek bij het teken aan het oudere merk moet denken, telt alleen mee wanneer daaruit verwarring over de herkomst voortvloeit.

De beoordeling is een totaalindruk: overeenstemming in beeld, klank en betekenis, de overlap tussen de waren of diensten en de kracht van het oudere merk. Onderscheidend vermogen is het vermogen van een teken om waren van de ene onderneming te onderscheiden van die van een andere; hoe sterker dat is, hoe eerder verwarring wordt aangenomen. De elementen wegen tegen elkaar op: veel gelijkenis kan een zwakkere soortgelijkheid compenseren.

Het bekende merk en het gebruik buiten het merkenrecht om

De derde grond beschermt merken die in het Benelux-gebied bekend zijn, ook tegen gebruik voor heel andere waren. Nodig is dan geen verwarring, maar dat iemand zonder geldige reden ongerechtvaardigd voordeel trekt uit het merk of afbreuk doet aan het onderscheidend vermogen of de reputatie ervan. Denk aan verwatering, waarbij het merk zijn scherpte verliest doordat het overal opduikt, of aan meeliften op andermans imago.

De vierde grond is een eigenaardigheid van de Benelux: gebruik anders dan om waren of diensten te onderscheiden, bijvoorbeeld op merchandise, zonder dat het teken als herkomstaanduiding werkt. Ook daar geldt de eis van ongerechtvaardigd voordeel of afbreuk, zonder geldige reden.

Wat je concreet kunt laten verbieden

Het derde lid noemt de handelingen die onder de eerste drie gronden vallen: het teken op de waren of de verpakking aanbrengen, ermee aanbieden, verhandelen of in voorraad houden, in- en uitvoeren, het als handels- of bedrijfsnaam voeren, het in zakelijke stukken en advertenties gebruiken, en het inzetten in vergelijkende reclame die in strijd is met de Europese reclameregels. Daarnaast kun je optreden tegen namaak die alleen door de Benelux wordt vervoerd zonder hier in de vrije handel te komen, en tegen het maken van verpakkingen, labels en echtheidskenmerken die voor namaak zijn bedoeld.

Een voorbeeld. Een start-up verkoopt oordopjes onder een naam die sterk lijkt op het merk van een fabrikant van koptelefoons, en zet die naam ook in haar advertenties. De fabrikant kan verwarringsgevaar inroepen en zowel het gebruik op de producten als in de advertenties laten verbieden.

In de praktijk

  • Voor de merkhouder: leg vast waar en hoe het teken wordt gebruikt en bewaar schermafdrukken; de omvang van het gebruik bepaalt mede de uitkomst.
  • Voor de merkhouder: beroep je je op bekendheid, onderbouw die dan met marktcijfers, reclamebestedingen en bereik in het Benelux-gebied.
  • Voor de aangesproken partij: kijk eerst of het gebruik wel in het economisch verkeer plaatsvindt, en of de grenzen van artikel 2.23 BVIE uitkomst bieden.
  • Voor de aangesproken partij: heeft het merk al vijf jaar geen normaal gebruik gekend, dan kun je op grond van artikel 2.23ter BVIE om gebruiksbewijs vragen.

Het uitsluitend recht op een merk in een van de landstalen van het gebied strekt zich van rechtswege uit tot de vertaling in een andere landstaal. Bij vertalingen in vreemde talen beoordeelt de rechter of van overeenstemming sprake is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Is het afvullen van verpakkingen met een merk zelf merkgebruik?

    Hoge Raad · 2013-12-20 · ECLI:NL:HR:2013:2057

    De Hoge Raad beslist dat een dienstverlener die in opdracht en volgens aanwijzingen van een ander verpakkingen afvult waarop door toedoen van die ander al een merkteken is aangebracht, dat merk zelf niet gebruikt in de zin van art. 2.20 BVIE. Omdat Red Bull haar vorderingen uitsluitend op die gestelde merkinbreuk had gebaseerd, kan het arrest van het hof niet in stand blijven. De Hoge Raad doet de zaak zelf af en wijst de vorderingen alsnog af.

  2. Hoe moet de rechter overeenstemming en verwarringsgevaar beoordelen?

    Hoge Raad · 2015-02-20 · ECLI:NL:HR:2015:397

    De Hoge Raad oordeelt dat een rechter die enige mate van overeenstemming tussen merk en teken aanneemt, niet mag volstaan met het oordeel dat de gelijkenis te gering is. Hij moet dan globaal onderzoeken of bij het publiek verwarring kan ontstaan en, als het om een bekend merk gaat, of het publiek een verband legt tussen merk en teken. Daarbij moeten alle relevante omstandigheden worden meegewogen, met name de onderscheidende en dominerende bestanddelen en de mate van bekendheid van het ingeroepen merk. Omdat het hof dat had nagelaten, vernietigt de Hoge Raad het arrest en verwijst hij de zaak.

  3. Is het vullen van een gastank met andermans merk merkgebruik?

    Hoge Raad · 2018-01-05 · ECLI:NL:HR:2018:10

    De Hoge Raad oordeelt dat van uitputting geen sprake is wanneer de gastank eigendom van de merkhouder is gebleven en die tank in merkenrechtelijk opzicht geen zelfstandige economische waarde heeft maar alleen als verpakking van het gas dient. Ook als het merkrecht wel uitgeput zou zijn, kan de merkhouder zich tegen verder gebruik verzetten als hij daarvoor gegronde redenen heeft; daarvan is onder meer sprake wanneer het gebruik de onjuiste indruk kan wekken dat er een economische band met de merkhouder bestaat. Omdat de vuller geen eigen etiket had aangebracht en ook niet anderszins kenbaar had gemaakt dat het gas van hem kwam, kon hij zich op uitputting ook om die reden niet beroepen.

  4. Wanneer trekt een derde ongerechtvaardigd voordeel uit een bekend merk?

    Hoge Raad · 2013-08-09 · ECLI:NL:HR:2013:CA0273

    Voor de inbreukgrond 'ongerechtvaardigd voordeel trekken uit het onderscheidend vermogen of de reputatie van een bekend merk' is vereist dat de aangesproken partij de bedoeling heeft in het kielzog van dat merk te varen; dat uitgangspunt van het hof wordt in cassatie terecht niet bestreden. Of van zulk kielzogvaren sprake is, moet volgens de Hoge Raad globaal worden beoordeeld met inachtneming van alle relevante omstandigheden van het geval, waaronder de overeenstemming tussen merk en teken, de soortgelijkheid van de waren, de bekendheid en het onderscheidend vermogen van het merk en de associatie bij het relevante publiek. De Hoge Raad oordeelt dat het hof die maatstaf niet heeft miskend en de merkhouder ook niet met het bewijs van die bedoeling heeft belast; voor het overige is het oordeel zo sterk feitelijk dat het in cassatie niet op juistheid kan worden onderzocht. Het beroep van de merkhouder wordt verworpen.

  5. Vereist verwarringsgevaar meer overeenstemming dan de bekende-merkgrond?

    Hoge Raad · 2025-11-07 · ECLI:NL:HR:2025:1654

    De Hoge Raad houdt vast aan het uitgangspunt dat zodra tussen merk en teken een zekere, zelfs maar geringe, overeenstemming wordt vastgesteld, moet worden beoordeeld of verwarringsgevaar bestaat, en dat ook bij geringe overeenstemming verwarringsgevaar kan bestaan door andere factoren zoals de bekendheid of reputatie van het merk. Tegelijk beslist hij dat de verwarringsgrond een sterkere mate van overeenstemming vereist dan de grond voor bekende merken: voor die laatste is voldoende dat het publiek een verband legt met het merk, terwijl voor verwarringsgevaar bovendien moet worden vastgesteld dat dat verband tot verwarring kan leiden. Omdat het publiek hier in het teken de merken van Puma niet herkende, kon het hof ook verwarringsgevaar uitsluiten; het beroep wordt verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 2.19 · Zonder inschrijving geen merkbescherming Verder 2.20bis · Je merk als soortnaam in een woordenboek →