- Wanneer in een procedure tot nietigverklaring op basis van een ingeschreven merk met een vroegere datum van indiening of van voorrang de houder van het jongere merk daarom verzoekt, levert de houder van het oudere merk het bewijs dat in de periode van vijf jaar voorafgaand aan de datum van indiening van de vordering om nietigverklaring het oudere merk normaal is gebruikt overeenkomstig artikel 2.23bis voor de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven en die ter rechtvaardiging van de vordering worden aangehaald, dan wel dat er geldige redenen voor het niet gebruik bestonden, op voorwaarde dat het inschrijvingsproces van het oudere merk op de datum van indiening van een vordering tot nietigverklaring minstens vijf jaar geleden is voltooid.
- Wanneer de periode van vijf jaar waarin het oudere merk normaal moest zijn gebruikt overeenkomstig artikel 2.23bis, op de datum van indiening of voorrang van het jongere merk is verstreken, bewijst de houder van het oudere merk naast het op grond van lid 1 vereiste bewijs dat het merk in de periode van vijf jaar voorafgaand aan de datum van indiening of voorrang normaal was gebruikt dan wel dat er geldige redenen voor het niet-gebruik bestonden.
- Bij gebreke van de in de leden 1 en 2 bedoelde bewijzen wordt een vordering tot nietigverklaring op basis van een ouder merk afgewezen.
- Indien het oudere merk overeenkomstig artikel 2.23bis slechts is gebruikt voor een deel van de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven, wordt het voor het onderzoek van de vordering tot nietigverklaring geacht alleen voor dat deel van de waren of diensten te zijn ingeschreven.
- De leden 1 tot en met 4 zijn ook van toepassing wanneer het oudere merk een Uniemerk is. In dat geval wordt het normale gebruik overeenkomstig artikel 18 van de Uniemerkenverordening vastgesteld.
Artikel 2.30quinquies BVIE: Bewijs van gebruik als verweer tegen nietigheid
Bewijs van gebruik als verweer tegen nietigheid
Wettekst
Toelichting
Dit artikel geeft de houder van een aangevallen merk een krachtig verweer. Wordt zijn inschrijving bestreden op basis van een ouder merk, dan kan hij eisen dat de aanvaller eerst bewijst dat dat oudere merk echt is gebruikt. Levert die het bewijs niet, dan wordt de vordering afgewezen, hoe sterk de overeenstemming tussen de merken ook is.
De gedachte erachter is dat een merk dat op de plank ligt geen wapen mag zijn. Wie zelf niets met zijn merk doet, moet een ander niet uit de markt kunnen houden. Zo blijft het register een weerslag van wat er werkelijk in de handel gebeurt.
Wanneer je om bewijs kunt vragen
Het verzoek is niet altijd mogelijk. Het oudere merk moet op de datum waarop de vordering tot nietigverklaring werd ingediend al minstens vijf jaar volledig ingeschreven zijn. Een merk dat net uit de inschrijvingsprocedure komt, hoeft dus nog geen gebruik aan te tonen: de houder heeft recht op een aanloopperiode. Wat normaal gebruik precies inhoudt, staat in artikel 2.23bis BVIE.
Soms twee periodes
Het artikel kent een tweede laag die snel over het hoofd wordt gezien. Was de vijfjaarstermijn van het oudere merk al verstreken op het moment dat het jongere merk werd aangevraagd, dan moet de aanvaller niet één maar twee periodes afdekken: de vijf jaar voorafgaand aan zijn vordering, en de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag of de voorrangsdatum van het jongere merk. Zo kan een houder niet eerst jaren stilzitten, pas gaan gebruiken als hij een jonger merk ziet opduiken, en met dat verse gebruik alsnog aanvallen.
In beide gevallen kan de houder van het oudere merk zich ook redden met geldige redenen voor het niet-gebruik: belemmeringen buiten zijn invloed die het gebruik onmogelijk of onredelijk maakten. Gewone ondernemersbeslissingen, zoals een uitgestelde marktintroductie, vallen daar niet onder.
Gedeeltelijk gebruik, gedeeltelijke bescherming
Is het oudere merk maar voor een deel van de ingeschreven waren of diensten gebruikt, dan telt het voor het onderzoek van de vordering alleen voor dat deel mee. Een breed ingeschreven merk krimpt in de procedure dus tot wat er feitelijk mee gebeurt. Dat verandert de vergelijking tussen de merken vaak ingrijpend: als de overlap juist zat in de categorieën die ongebruikt bleven, valt de grond onder de vordering weg.
Ook bij een Uniemerk
Steunt de aanval op een Uniemerk, dan geldt hetzelfde verweer. Of dat merk normaal is gebruikt, wordt dan beoordeeld volgens de maatstaf van de Uniemerkenverordening, die uitgaat van gebruik in de Europese Unie.
In de praktijk
- Voor de aangevallen partij: vraag standaard om gebruiksbewijs zodra het oudere merk oud genoeg is. Het kost weinig moeite en verschuift de bewijslast volledig naar de tegenpartij.
- Voor de aanvaller: bouw je dossier op voordat je begint. Facturen met datum en waarnaam, verpakkingen, advertenties en omzetcijfers per categorie zijn overtuigender dan een handvol schermafdrukken zonder datum.
- Voor beide: let scherp op de peildata. Een stapel bewijs uit de verkeerde jaren is waardeloos, hoe indrukwekkend de omvang ook is.
Een voorbeeld: een kaasmakerij valt het merk van een jonge zuivelproducent aan met een ouder woordmerk dat is ingeschreven voor zuivel, dranken en horecadiensten. De producent vraagt om gebruiksbewijs. Er blijkt alleen gebruik voor kaas te zijn. Voor de dranken en de horecadiensten telt het oudere merk niet mee, en juist daar zat de overlap.