Binnen de in artikelen 3.23 en 3.24, lid 2, gestelde grenzen wordt geen recht op een tekening of model verkregen door de inschrijving indien: a. de tekening of het model in strijd is met een oudere tekening die of ouder model dat na de datum van depot of na de datum van voorrang voor het publiek beschikbaar is gesteld en vanaf een aan deze datum voorafgaand tijdstip beschermd wordt door een uitsluitend recht dat voortvloeit uit een Gemeenschapsmodel, de inschrijving van een Benelux-depot dan wel door een internationaal depot; b. in de tekening of het model gebruik gemaakt wordt van een ouder merk zonder toestemming van de houder van dit merk; c. in de tekening of het model gebruik gemaakt wordt van een reeds bestaand auteursrechtelijk beschermd werk zonder toestemming van de houder van dit auteursrecht; d. de tekening of het model oneigenlijk gebruik vormt van een van de in artikel 6ter van het Verdrag van Parijs genoemde zaken; e. de tekening of het model in strijd is met de goede zeden of de openbare orde van één der Benelux- landen; f. de kenmerkende eigenschappen van de tekening of het model onvoldoende uit het depot blijken.
Artikel 3.6 BVIE: Oudere rechten die een modelinschrijving blokkeren
Oudere rechten die een modelinschrijving blokkeren
Wettekst
Toelichting
Een inschrijving is nog geen geldig recht. Dit artikel somt de gevallen op waarin ondanks de inschrijving geen modelrecht ontstaat, meestal omdat het ontwerp botst met een ouder recht van iemand anders of omdat het depot zelf niet deugt. Het Bureau onderzoekt de inhoud van een modeldepot niet, zodat die gronden doorgaans pas achteraf worden ingeroepen. Eén grond is de uitzondering: strijd met de openbare orde of de goede zeden toetst het Bureau wel zelf, langs de weg van artikel 3.13 BVIE.
De achterliggende gedachte is dat een modelinschrijving nooit een middel mag zijn om je andermans prestatie toe te eigenen. Wie een bestaand logo, een bestaande illustratie of een bestaand ontwerp in zijn model verwerkt, krijgt via de registratie geen greep op wat hij niet zelf heeft bedacht.
Botsing met een ouder ontwerp
Een model houdt geen stand als het in strijd is met een ouder ontwerp dat na jouw depotdatum voor het publiek beschikbaar kwam, maar al vanaf een eerder moment beschermd werd door een uitsluitend recht. Dat kan een Gemeenschapsmodel zijn, een ingeschreven Benelux-depot of een internationaal depot. Het klinkt tegenstrijdig dat iets wat je onmogelijk kon kennen tegen je werkt, maar dat is precies het punt: rechten die in de registerpijplijn zaten voordat jij deponeerde, gaan voor.
Ouder merk en ouder auteursrecht
Verwerk je in je model een ouder merk zonder toestemming van de merkhouder, dan ontstaat er geen modelrecht. Hetzelfde geldt als je een bestaand auteursrechtelijk beschermd werk in het ontwerp gebruikt zonder toestemming van de rechthebbende. Denk aan een verpakkingsontwerp waarin het beeldmerk van een ander is verwerkt, of aan een stofdessin dat een bestaande illustratie overneemt.
Emblemen, goede zeden en een onduidelijk depot
Verder valt af: een ontwerp dat oneigenlijk gebruikmaakt van staatsemblemen en officiële tekens waarover het Verdrag van Parijs een bijzondere regel geeft, en een ontwerp dat in strijd is met de openbare orde of de goede zeden van een van de drie landen. De laatste grond is van heel andere aard: als de kenmerkende eigenschappen van het ontwerp onvoldoende uit het depot blijken, ontstaat er evenmin een recht. Slechte, onscherpe of tegenstrijdige afbeeldingen kunnen je inschrijving dus waardeloos maken.
Waar het misgaat
Een webshop laat een serie telefoonhoesjes ontwerpen waarin een fraaie botanische tekening is verwerkt die de ontwerper ergens vond. Het hoesje wordt als model ingeschreven. Zodra de tekenaar van die illustratie zich meldt, blijkt de inschrijving op drijfzand te staan: in het model is een auteursrechtelijk beschermd werk gebruikt zonder toestemming.
Voor deposanten volgen hieruit twee gewoontes. Doe vóór het depot een eenvoudige controle op oudere modellen en merken in de registers. En leg schriftelijk vast dat de rechten op alle gebruikte illustraties, patronen en tekens bij jou liggen, ook als je met freelancers of een bureau werkt.
Voor wie een inschrijving wil aanvechten is dit artikel de gereedschapskist. Ga na welke bouwstenen van het ingeschreven ontwerp van iemand anders komen en of het depot de vormgeving eigenlijk wel duidelijk laat zien. Let daarnaast op de andere ingang: voldoet het ontwerp wel aan de eisen van artikel 3.1 BVIE en artikel 3.3 BVIE, en valt het niet onder de uitsluitingen van artikel 3.2 BVIE?
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is een modelinschrijving nietig door een onduidelijk depot?
Het hof wijst de vordering af om de modelinschrijving nietig te verklaren. Dat van de zeven door de houder aangewezen kenmerkende elementen maar drie uit de gedeponeerde foto's kunnen worden gekend, betekent volgens het hof alleen dat de bescherming tot die drie elementen beperkt blijft; het maakt het depot niet nietig. De nietigheidsgrond dat de kenmerkende eigenschappen onvoldoende uit het depot blijken, moet volgens het hof terughoudend worden toegepast. Ook het verwijt dat die drie elementen het model te weinig eigen karakter geven, verwerpt het hof.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.