Wanneer door de weergave van een merk in een woordenboek, een encyclopedie of een ander naslagwerk in gedrukte of elektronische vorm de indruk wordt gewekt dat het gaat om de soortnaam van de waren of diensten waarvoor het merk is ingeschreven, draagt de uitgever er op verzoek van de houder van het merk zorg voor dat de weergave van het merk onverwijld, en ingeval het een werk in gedrukte vorm betreft, uiterlijk bij de volgende uitgave van het werk, vergezeld gaat van de vermelding dat het een ingeschreven merk betreft.
Artikel 2.20bis BVIE: Je merk als soortnaam in een woordenboek
Je merk als soortnaam in een woordenboek
Wettekst
Toelichting
Een merk kan aan zijn eigen succes ten onder gaan. Als het publiek een merknaam gaat gebruiken als gewone benaming voor een productsoort, verliest het merk zijn functie als herkomstaanduiding. Dit artikel geeft de merkhouder een klein maar praktisch middel om dat proces te remmen bij een van de plaatsen waar het zichtbaar wordt: het naslagwerk.
De regel is eenvoudig. Wekt de weergave van een merk in een woordenboek, encyclopedie of ander naslagwerk de indruk dat het de soortnaam is van de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven, dan moet de uitgever op verzoek van de houder erbij vermelden dat het om een ingeschreven merk gaat.
Waarom dit meer is dan een detail
Verwatering tot soortnaam is een reëel risico voor merken die een nieuwe productcategorie hebben aangevoerd. Zodra het publiek de naam als aanduiding van de soort ervaart, kan het merk zijn onderscheidend vermogen verliezen, en daarmee zijn waarde. Een naslagwerk is geen oorzaak van dat proces, maar wel een spiegel en een versneller: wat als soortnaam in een woordenboek staat, wordt door lezers als soortnaam overgenomen.
De wetgever heeft hier gekozen voor een lichte ingreep. De uitgever hoeft de vermelding niet te schrappen en hoeft ook geen taalkundig oordeel te herzien. Hij moet er alleen een feitelijke aanduiding bij zetten. Dat respecteert de vrijheid van de uitgever en helpt de merkhouder tegelijk.
Termijn en vorm
Bij digitale werken moet de aanpassing onverwijld gebeuren, dus zonder onnodig uitstel. Bij gedrukte werken volstaat aanpassing uiterlijk bij de volgende uitgave; een lopende oplage hoeft niet te worden teruggehaald. Dat onderscheid volgt de praktische mogelijkheden van beide vormen.
Het initiatief ligt bij de merkhouder. De uitgever hoeft niet uit zichzelf te controleren of een lemma een ingeschreven merk betreft. Pas na een verzoek ontstaat de verplichting, en het verzoek moet dus duidelijk maken om welk merk het gaat, voor welke waren of diensten het is ingeschreven en waar het in het werk staat.
Waar het misgaat
- Te laat merken: merkhouders ontdekken zulke vermeldingen vaak pas jaren later. Zoek periodiek op je merknaam in naslagwerken en online woordenboeken.
- Te breed verzoek: de verplichting geldt voor de waren of diensten waarvoor je merk is ingeschreven. Wordt de term voor iets heel anders als soortnaam beschreven, dan valt dat er niet onder.
- Alleen naar de uitgever kijken: als je eigen marketing de naam als soortnaam gebruikt, ondergraaf je je positie. Schrijf de naam consequent met een hoofdletter en zet er een soortaanduiding achter.
Een voorbeeld. Een fabrikant van een isolerende drinkbeker ziet dat een online encyclopedie zijn merknaam gebruikt als algemene aanduiding voor dit type beker. Hij vraagt de uitgever de vermelding aan te vullen. De uitgever hoeft het lemma niet te schrappen, maar zet erbij dat het een ingeschreven merk is; in de gedrukte versie gebeurt dat bij de eerstvolgende druk.
Verhouding tot de rest van het merkenrecht
Dit artikel staat naast de gewone handhavingsmiddelen. Tegen een concurrent die je merk als soortnaam in zijn reclame gebruikt, treed je op langs de weg van artikel 2.20 BVIE; tegen een uitgever van een naslagwerk werkt die route meestal niet, omdat er geen gebruik voor waren of diensten in het economisch verkeer is. Daarvoor bestaat juist deze aparte, lichtere regeling.