Artikel 16ga Aw: De verkoper als sluitstuk van de heffing

De heffing op dragers wordt betaald door fabrikanten en importeurs, maar de wet legt er een vangnet onder bij de verkoper. Die moet op verzoek stukken laten zien waaruit blijkt of er al betaald is, en kan zelf tot betaling worden aangesproken als hij dat niet kan aantonen.

Zonder deze bepaling zou de heffing lek zijn. Wie via een buitenlandse tussenschakel inkoopt of een importeur inschakelt die vervolgens onvindbaar blijkt, zou dragers kunnen verkopen waarover nooit is afgerekend. Door de verkoper aanspreekbaar te maken krijgt de incasserende organisatie een partij die zij altijd kan vinden: die staat immers in de winkel of op de website.

De inzageplicht

De verkoper van voorwerpen die onder de regeling van artikel 16c Aw vallen, moet op aanvraag van de aangewezen organisatie onverwijld de stukken tonen die nodig zijn om vast te stellen of de fabrikant of de importeur betaald heeft. Ook hier geldt een functionele maatstaf: alleen wat nodig is om die vraag te beantwoorden. Inkoopfacturen en leveranciersgegevens zijn het typische materiaal.

Betaling als je het niet kunt aantonen

Kan de verkoper niet aantonen dat er betaald is, dan moet hij zelf betalen. Daar zit één ontsnapping in: blijkt uit de overgelegde stukken wie de fabrikant of de importeur is, dan vervalt zijn eigen betalingsplicht. De organisatie kan dan immers verder bij de partij die primair aan de beurt is. De boodschap aan de handel is helder: leg vast bij wie je inkoopt.

Voorbeeld

Een webshop koopt een partij geheugensticks via een handelsplatform in het buitenland en kan achteraf alleen een betaalbewijs tonen, zonder naam of adres van de leverancier. De incasserende organisatie vraagt de inkoopadministratie op, vindt geen identificeerbare importeur en spreekt de webshop aan. Had de webshop de leveranciersgegevens netjes bewaard, dan was de rekening bij de importeur beland.

In de praktijk

• Bewaar je inkoopketen. Naam, adres en land van je leverancier zijn hier geen administratieve luxe maar je verweer.
• Vraag bij inkoop om bevestiging dat de vergoeding is afgedragen, en leg die bevestiging schriftelijk vast.
• Let op inkoop buiten de reguliere kanalen. Juist daar is de kans groot dat er nog niet is afgedragen en dat jij als verkoper de rekening krijgt.
• Verwerk het risico in je marge. Een partij die op het oog goedkoop is, kan achteraf de heffing er nog bovenop krijgen.

Loopt het uit op een procedure over wat je verschuldigd bent, dan is op grond van artikel 16g Aw in eerste aanleg uitsluitend de rechtbank Den Haag bevoegd. De verplichtingen van de fabrikant en de importeur zelf staan in artikel 16f Aw; dit artikel is daarvan het sluitstuk.