Boek 5 Artikel 53 (5:53 BW)

Deze korte bepaling vult de regel over afwatering aan. Een eigenaar moet ervoor zorgen dat er geen water of vuilnis van zijn erf in de goot van andermans erf komt. Waar de vorige bepaling gaat over de inrichting van daken en werken, gaat het hier om wat er feitelijk in de goot van de buurman belandt: hemelwater dat wordt afgevoerd naar zijn goot, maar ook bladeren, zand of afval die daar terechtkomen.

Water én vuil

De verplichting heeft twee kanten. De ene is hydraulisch: uw water hoort niet in zijn goot, want dat is niet op uw afvoer berekend en het veroorzaakt overlopen en lekkage. De andere is praktisch: vuil verstopt de goot en de afvoer, met wateroverlast en schade aan gevels en fundering tot gevolg. Beide vallen onder dezelfde plicht, en beide zijn een zorgplicht van de eigenaar van het erf waar het vandaan komt.

Wie is verantwoordelijk

De wet legt de zorg bij de eigenaar. Dat is meer dan niets doen: hij moet er actief voor zorgen dat het niet gebeurt. Loopt uw dakwater via een verkeerde afvoer naar de goot van de buren, dan past u dat aan. Waait het snoeiafval van uw werkzaamheden telkens zijn goot in, dan ruimt u dat op. Ligt de oorzaak bij een aannemer die voor u werkt, dan blijft u tegenover de buurman aanspreekbaar; u kunt de kosten daarna op de aannemer verhalen.

• Water — hemelwater of ander water van uw erf hoort niet in de goot van de buren.
• Vuilnis — bladeren, zand, snoeiafval en bouwstof die de goot verstoppen.

- Zorgplicht — voorkomen en, als het toch gebeurt, opruimen.

Bomen en natuurlijk blad

Een terugkerende vraag is die van het bladafval van een boom bij de erfgrens. Blad dat vanzelf van een boom waait, is niet zonder meer vuilnis dat van uw erf komt in de zin van deze bepaling; de wind maakt geen onderscheid. Wordt de overlast structureel en ernstig, dan lopen de wegen langs andere bepalingen: de afstand van de beplanting tot de erfgrens, het wegsnijden van overhangende takken na aanmaning, of bij ernstige overlast de hinderbepaling.

Een voorbeeld. Een eigenaar laat zijn gevel reinigen en het spoelwater met vuil loopt via de dakrand in de goot van de buren, die daarna verstopt raakt en overloopt in de spouw. Hij moet dat voorkomen en de gevolgen herstellen. Bij een enkel blaadje in de goot ligt dat anders: de wet vraagt zorgvuldigheid, geen absolute schoonhouding van andermans goot.

In de praktijk

Controleer waar uw hemelwaterafvoeren feitelijk op uitkomen, zeker bij aanbouwen en dakkapellen die later zijn toegevoegd. Maak bij werkzaamheden afspraken met de buren over bescherming van hun goot en over het opruimen achteraf. Ondervindt u zelf overlast, meld het dan schriftelijk met foto's en vraag om herstel binnen een termijn; dat is meestal genoeg, en het legt vast wanneer u aan de bel hebt getrokken.