Boek 8 Artikel 1123 (8:1123 BW)

Als er zowel een vervoerovereenkomst als een transportbrief is, kunnen de bedingen daarin uiteenlopen. Artikel 8:1123 BW bepaalt bij goederenvervoer over de weg welke van de twee het voor het zeggen heeft, en het antwoord verschilt per partij.

De hoofdregel

Is er een transportbrief afgegeven, dan gelden de bedingen daarvan in de verhouding tussen de vervoerder aan de ene kant en de afzender of de geadresseerde aan de andere kant. Voor de geadresseerde is dat wezenlijk: hij was niet bij de onderhandelingen en kent de vervoerovereenkomst niet, maar hij heeft het document wel in handen.

De uitzondering tussen contractspartijen

Het tweede lid keert die regel om voor de verhouding tussen de vervoerder en de afzender. Bestaat er naast de transportbrief ook een gesloten vervoerovereenkomst, dan gelden tussen die twee partijen de bedingen uit die overeenkomst en niet die uit het document. Zij hebben immers zelf onderhandeld; het zou vreemd zijn als een later opgemaakt formulier die afspraken zou kunnen overschrijven.

• tegenover de geadresseerde is de transportbrief bepalend
• tussen vervoerder en afzender gaat de overeenkomst voor

- de transportbrief bewijst dan nog wel de ontvangst

Wat het document dan nog doet

Tussen vervoerder en afzender verliest de transportbrief zijn betekenis niet helemaal. Zij strekt hun tot bewijs van de ontvangst van de zaken door de vervoerder, en wel onder voorbehoud van artikel 8:1124 BW, dat de bewijskracht van de vermeldingen nader begrenst. Het document blijft dus het vertrekpunt voor de vraag wat er is meegegeven en in welke staat.

Waarom dit onderscheid

Het verschil weerspiegelt de positie van de betrokkenen. De geadresseerde moet kunnen afgaan op het papier dat hij krijgt; de afzender kan zich niet verschuilen achter een formulier dat afwijkt van wat hij zelf heeft afgesproken. Zo blijft het document betrouwbaar voor buitenstaanders zonder dat het de onderhandelde afspraken doorkruist.

In de praktijk

Een verlader en een vervoerder spreken een ruimere aansprakelijkheid af dan in het standaarddocument staat. Bij een claim van de verlader zelf geldt die afspraak. Klaagt de ontvanger, dan telt wat er in de transportbrief staat. Wie documenten laat opmaken, controleert daarom of de tekst overeenstemt met wat is afgesproken, en informeert de ontvanger over afwijkende voorwaarden voordat er iets misgaat.