Boek 8 Artikel 1193 (8:1193 BW)

Deze bepaling werkt naar twee kanten. Zowel de opdrachtgever als de verhuizer kan opzeggen wanneer er iets aan het licht komt bij de ander dat hij niet kende en dat de overeenkomst in een ander licht plaatst.

De maatstaf

Het moet gaan om omstandigheden aan de zijde van een van beide partijen die zich vóór of bij de aanbieding van de verhuisgoederen voordoen of naar voren komen. Bij het sluiten van de verhuisovereenkomst hoefde de wederpartij die omstandigheden niet te kennen, terwijl zij haar in redelijkheid aanleiding zouden hebben gegeven de overeenkomst niet of onder andere voorwaarden te sluiten. Die wederpartij mag dan opzeggen.

Er zit dus een dubbele beperking in. De omstandigheid moet nieuw zijn voor degene die opzegt, en zij moet zwaar genoeg wegen om de beslissing over het contract werkelijk anders te hebben gemaakt. Tegenvallende details zijn niet genoeg.

Het tijdvenster

De bepaling is gekoppeld aan het moment vóór of bij de aanbieding van de verhuisgoederen. Zij ziet dus op de fase waarin de verhuizing nog moet beginnen of net begint, en niet op wat er halverwege de rit aan het licht komt.

Vorm en afwikkeling

• De opzegging geschiedt door een mondelinge of schriftelijke kennisgeving.
• De overeenkomst eindigt op het ogenblik waarop die wordt ontvangen.
• Partijen zijn daarna verplicht elkaar de door de opzegging geleden schade te vergoeden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid.

Die laatste maatstaf betekent maatwerk in plaats van een vast bedrag. Wie de omstandigheid heeft veroorzaakt, hoe laat zij aan het licht kwam en hoe ingrijpend het afbreken uitpakt, bepalen samen in welke richting de afrekening uitvalt.

In de praktijk

Bij het inladen blijkt dat de inboedel voor een groot deel uit zwaar en ongebruikelijk materiaal bestaat waarvoor de verhuizer heel ander materieel nodig zou hebben. Dat is een omstandigheid aan de kant van de opdrachtgever die de verhuizer bij het sluiten van de overeenkomst niet hoefde te kennen, en daarom mag de verhuizer opzeggen. Omgekeerd kan de opdrachtgever opzeggen als kort voor het inladen blijkt dat de verhuizer met een onderaannemer werkt die de afgesproken werkwijze niet kan leveren. In beide gevallen volgt de afrekening niet uit een tarief, maar uit wat in de gegeven situatie redelijk is.