Boek 8 Artikel 419 (8:419 BW)

Aanwijzing van laad- en losplek door de reisbevrachter

In geval van reisbevrachting is de bevrachter verplicht de plek van inlading en lossing tijdig aan te wijzen.
Hij moet daartoe aanwijzen een gebruikelijke plek, die terstond of binnen redelijke tijd beschikbaar is, waar het schip veilig kan komen, liggen, laden of lossen en waarvandaan het veilig kan vertrekken.
Wanneer de bevrachter niet aan deze verplichting voldoet of de bevrachters, als er meer zijn, niet eenstemmig zijn in de aanwijzing, is de vervrachter zonder dat enige aanmaning is vereist verplicht zelf de plek van inlading of lossing aan te wijzen.
Indien de bevrachter meer dan één plek aanwijst, geldt de tijd nodig voor het verhalen als gebruikte laad- of lostijd. De kosten van verhalen zijn voor zijn rekening.
De bevrachter staat er voor in, dat het schip op de plek, die hij op grond van het eerste lid ter inlading of lossing aanwijst, veilig kan komen, liggen, laden of lossen en daarvandaan veilig kan vertrekken. Indien deze plek blijkt niet aan deze vereisten te voldoen, is de bevrachter slechts in zoverre niet aansprakelijk als de kapitein, door de hem gegeven aanwijzing op te volgen, onredelijk handelde.

Toelichting

Bij reisbevrachting bepaalt de bevrachter waar het schip gaat laden en lossen. Dit artikel werkt die bevoegdheid uit tot een verplichting met duidelijke eisen, en regelt wat er gebeurt als hij die niet nakomt.

Aan welke eisen de plek moet voldoen

De bevrachter moet tijdig een plek aanwijzen die aan verschillende eisen tegelijk voldoet. Het moet gaan om een gebruikelijke plek, die onmiddellijk of binnen redelijke tijd beschikbaar is. Bovendien moet het schip daar veilig kunnen komen, liggen, laden of lossen en weer veilig kunnen vertrekken. De veiligheidseis geldt dus voor de hele cyclus en niet alleen voor het moment van afmeren.

Als de bevrachter niet aanwijst

Doet de bevrachter niets, of zijn er meerdere bevrachters die het niet eens worden, dan moet de vervrachter zelf een plek aanwijzen. Daarvoor is geen aanmaning nodig. Zo blijft het schip niet werkloos wachten op een beslissing die uitblijft; de operatie gaat door en de discussie over de gevolgen wordt achteraf gevoerd.

Meerdere plekken en het verhalen

Wijst de bevrachter meer dan één plek aan, dan komt dat voor zijn rekening op twee manieren. De tijd die nodig is om het schip te verhalen, telt mee als gebruikte laad- of lostijd, wat direct doorwerkt in de overligtijd. En de kosten van dat verhalen draagt hij zelf. Een keuze voor twee ligplaatsen is dus geen neutrale operationele beslissing.

Instaan voor de veiligheid

De bevrachter staat ervoor in dat het schip op de aangewezen plek veilig terechtkan. Blijkt die plek niet aan de eisen te voldoen, dan is hij daarvoor aansprakelijk. Alleen voor zover de kapitein door de aanwijzing op te volgen onredelijk handelde, gaat die aansprakelijkheid niet op. De kapitein behoudt dus zijn eigen verantwoordelijkheid: een klaarblijkelijk gevaarlijke opdracht mag hij niet zonder meer uitvoeren.

In de praktijk

Een bevrachter die een schip naar een kleine steiger stuurt waar bij bepaalde waterstanden onvoldoende diepte is, draagt de schade als het schip daar aan de grond loopt. Verplaatst hij het schip tijdens de operatie naar een tweede kade, dan gaat die tijd van zijn laadtijd af en betaalt hij de verhaalkosten. Voor bevrachters loont het dus om vooraf de nautische gegevens en de beschikbaarheid van een ligplaats te controleren en om zoveel mogelijk met één plek te werken.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst