Boek 8 Artikel 1674 (8:1674 BW)

Dit artikel regelt wie aansprakelijk is als er iets misgaat tijdens het laden of lossen van een gevaarlijke stof bij een spoorvoertuig. De hoofdregel van de afdeling legt de aansprakelijkheid bij de spoorwegonderneming, maar juist bij deze handelingen is vaak een ander aan zet. Dit artikel maakt dat zichtbaar.

Uitsluitende verantwoordelijkheid van een ander

Bewijst de spoorwegonderneming dat het laden of lossen gebeurde onder de uitsluitende verantwoordelijkheid van een met name genoemde ander, zoals de afzender of de ontvanger, dan is zij niet aansprakelijk voor de schade uit een gebeurtenis tijdens die handeling. Die ander is het dan wel, en op dezelfde voet als de afdeling voorschrijft. Er zijn dus twee eisen: bewijs van de uitsluitende verantwoordelijkheid en het bij name noemen van die persoon.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Gebeurde het laden of lossen onder gezamenlijke verantwoordelijkheid van de spoorwegonderneming en een met name genoemde ander, dan zijn zij hoofdelijk aansprakelijk. De benadeelde kan dan bij ieder van hen voor het geheel aankloppen. In hun onderlinge verhouding hoeft de spoorwegonderneming alleen bij te dragen als haarzelf of haar mensen schuld treft.

• Uitsluitende verantwoordelijkheid: alleen die ander is aansprakelijk.
• Gezamenlijke verantwoordelijkheid: beiden, hoofdelijk.

- Werd geladen door iemand in opdracht van of ten behoeve van een ander, dan is die ander aansprakelijk en niet de uitvoerder.

Wat de ander niet kan inroepen

Wie op deze grond aansprakelijk wordt, kan zich niet beroepen op de vrijstellingen die de aansprakelijkheidsbepaling aan bepaalde betrokkenen geeft. Wel gelden voor hem de bepalingen over beperking van aansprakelijkheid en over het fonds. Bij hoofdelijke aansprakelijkheid geldt de beperking voor het geheel van de vorderingen uit dezelfde gebeurtenis tegen beiden samen, en telt een fonds dat door een van hen is gevormd als door beiden gevormd.

Grens van de regeling

Het artikel geldt niet wanneer het laden of lossen plaatsvond onder de verantwoordelijkheid van de hulpverleners en degenen die preventieve maatregelen namen. Voor hen blijft de vrijstelling uit de aansprakelijkheidsbepaling gelden, en dat is precies de bedoeling: wie helpt, moet niet door zijn hulp aansprakelijk worden.

In de praktijk

Een chemisch bedrijf laadt zelf een ketelwagen op zijn eigen aansluiting, met eigen personeel en eigen apparatuur. Ontstaat daarbij een lekkage, dan kan de spoorwegonderneming aantonen dat het laden onder de uitsluitende verantwoordelijkheid van dat bedrijf viel. De aansprakelijkheid komt dan bij het bedrijf te liggen, inclusief de mogelijkheid om die te beperken.