Boek 8 Artikel 1128 (8:1128 BW)

In het goederenvervoer over de weg is de vracht de tegenprestatie voor het vervoer. Dit artikel zegt wanneer die vracht verschuldigd wordt, wat er met haar gebeurt als de zaken de bestemming niet halen, en welke middelen de wegvervoerder heeft wanneer de afzender niet betaalt.

Het moment waarop de vracht verschuldigd wordt

Uitgangspunt is dat de vracht al verschuldigd is zodra de vervoerder de zaken voor het vervoer in ontvangst neemt. Wordt er een vrachtbrief afgegeven, dan is de afgifte daarvan het beslissende moment. De vracht hangt dus aan het begin van de rit en niet aan de goede afloop ervan. Bij tijdbevrachting werkt het anders: daar staat het voertuig voor een periode ter beschikking en is de vergoeding aan die tijd gekoppeld, niet aan een concrete zending.

Vooruitbetaalde vracht blijft verschuldigd

Moet de vracht vooruit worden voldaan, of is zij al voldaan, dan blijft zij in haar geheel verschuldigd, ook als de zaken nooit ter bestemming worden afgeleverd. De afzender kan de vracht dus niet terugvorderen op de enkele grond dat de zending onderweg verloren is gegaan. Ook op deze regel vormt de tijdbevrachting de uitzondering.

Dat betekent niet dat de afzender met lege handen staat. Of de vervoerder aansprakelijk is voor het verlies van de lading is een andere vraag, die de aansprakelijkheidsregeling van deze titel beheerst. Betaling voor het vervoer en vergoeding van ladingschade lopen langs verschillende sporen en worden niet automatisch tegen elkaar weggestreept.

Wat de vervoerder kan doen bij wanbetaling

• Hij mag het vervoer van de betrokken zaak opschorten zolang de afzender zijn verplichtingen uit dit artikel niet nakomt.
• Met toestemming van de rechter kan hij verder gaan en de zaken laten opslaan langs de weg van artikel 8:1132 BW.

- Eveneens met rechterlijke machtiging kan hij artikel 8:1133 BW volgen en tot verkoop overgaan; die artikelen gelden dan onverkort, inclusief hun regels over de opbrengst.

In de praktijk

Een verlader boekt een rit van Rotterdam naar Maastricht en spreekt af dat de vracht vooruit wordt betaald. Onderweg raakt een deel van de lading beschadigd. De vracht blijft verschuldigd; over de schade aan de lading voert de verlader een afzonderlijke discussie langs de aansprakelijkheidsregeling. Betaalt hij de vracht juist niet, dan kan de vervoerder de rit staken. Wat hij niet mag, is de lading eigenmachtig te gelde maken: daarvoor moet hij eerst langs de rechter, en dan gelden de spelregels van de opslag- en verkoopbepalingen.