Boek 8 Artikel 1155 (8:1155 BW)

De aansprakelijkheid van de wegvervoerder tegenover zijn reiziger is streng, maar niet blind voor wat de reiziger zelf doet. Dit artikel geeft de vervoerder de mogelijkheid zijn aansprakelijkheid te laten verminderen of vervallen wanneer de reiziger aan de schade heeft bijgedragen.

De vervoerder draagt het bewijs

De bepaling begint met een bewijsopdracht aan de vervoerder. Hij moet bewijzen dat schuld of nalatigheid van de reiziger de schade heeft veroorzaakt of daaraan heeft bijgedragen. Zolang hij dat niet doet, verandert er niets aan zijn aansprakelijkheid. Dat past bij het stelsel van deze afdeling, waarin de reiziger juist niet met bewijsproblemen mag worden opgezadeld.

Geheel of gedeeltelijk

Slaagt de vervoerder in dat bewijs, dan kan zijn aansprakelijkheid geheel of gedeeltelijk worden opgeheven. De wet schrijft geen vaste verdeelsleutel voor: er wordt gewogen in welke mate het gedrag van de reiziger heeft bijgedragen. Bij een kleine onvoorzichtigheid blijft er van de vergoeding veel over, bij een zware eigen fout weinig.

Het woord 'kan' geeft ruimte. Er is geen automatisme: ook wanneer de reiziger onvoorzichtig was, hoeft dat niet in alle gevallen tot vermindering te leiden.

Wat als schuld of nalatigheid kan gelden

• Het negeren van een duidelijke aanwijzing van de chauffeur of van een waarschuwing in het voertuig.
• Gedrag dat aan boord zichtbaar onvoorzichtig is, zoals tijdens de rit bij de uitgang op de treeplank gaan staan.

- Onzorgvuldigheid met de eigen bagage die de schade aan die bagage mede heeft veroorzaakt.

In de praktijk

Een reiziger blijft tijdens een rit in het gangpad staan hoewel er zitplaatsen vrij zijn en de chauffeur daarop wijst. Bij een noodstop valt hij. De vervoerder kan aanvoeren dat dit gedrag heeft bijgedragen en op grond daarvan vermindering vragen. Hoever die gaat hangt af van het gewicht van beide oorzaken: reed de chauffeur ook te hard, dan blijft er van het verweer weinig over. Voor de reiziger betekent dit dat aanwijzingen aan boord meer zijn dan vrijblijvend advies. Voor de vervoerder betekent het dat hij zijn verweer moet onderbouwen met meer dan een indruk: camerabeelden, de verklaring van de chauffeur of de melding van medereizigers zijn daarvoor het gebruikelijke materiaal.