Boek 10 Artikel 53 (10:53 BW)

Oude rechtskeuzes voor het huwelijksvermogensregime

Een aanwijzing door de echtgenoten van het op hun huwelijksvermogensregime toepasselijke recht, of de wijziging van een zodanige aanwijzing, welke is geschied voor 1 september 1992, kan niet als ongeldig worden beschouwd op de enkele grond dat de wet een zodanige aanwijzing toen niet regelde. Dit geldt niet voor de gevallen dat op het huwelijksvermogensregime de bepalingen van het op 17 juli 1905 te ’s- Gravenhage tot stand gekomen Verdrag betreffende de wetsconflicten met betrekking tot de gevolgen van het huwelijk ten opzichte van de rechten en verplichtingen der echtgenoten in hun persoonlijke betrekkingen en ten opzichte van hun goederen (Stb. 1912, 285) toepasselijk waren en de aanwijzing geschiedde voor 23 augustus 1977.

Toelichting

Lang voordat de wet een rechtskeuze voor het huwelijksvermogensregime uitdrukkelijk regelde, maakten echtparen zulke keuzes al bij de notaris. Artikel 10:53 BW zorgt ervoor dat die keuzes niet achteraf sneuvelen. Een aanwijzing van het toepasselijke recht, of de wijziging daarvan, die vóór 1 september 1992 is gedaan, mag niet ongeldig worden genoemd om de enkele reden dat de wet zoiets destijds niet regelde.

Alleen dat ene verwijt vervalt

De bescherming is beperkt tot die ene grond. Was er iets anders mis met de keuze, bijvoorbeeld in de vorm of in de wilsovereenstemming, dan blijft dat gewoon een probleem. De bepaling zegt dus niet dat elke oude keuze geldig is; zij haalt één specifiek bezwaar van tafel, namelijk dat er indertijd geen wettelijke basis voor bestond.

De uitzondering

Er is één groep gevallen waarvoor dit niet opgaat. Was op het huwelijksvermogensregime het Haagse verdrag uit 1905 over de gevolgen van het huwelijk van toepassing, en is de aanwijzing gedaan vóór 23 augustus 1977, dan geldt de bescherming niet. Voor die oudste gevallen blijft de vraag naar de geldigheid dus open en moet zij naar het toen geldende kader worden beoordeeld.

Een voorbeeld met twee landen

Een Nederlands-Zwitsers echtpaar laat in 1985 bij de notaris vastleggen dat op hun vermogen Zwitsers recht van toepassing is. Bij een scheiding jaren later stelt een van beiden dat die keuze nooit iets waard was, omdat de wet zo'n keuze toen niet kende. Dat argument gaat volgens dit artikel niet op. Was de keuze in 1970 gedaan en gold destijds het genoemde verdrag, dan ligt dat anders.

Waarom deze bescherming

Mensen hebben hun vermogen jarenlang op de gemaakte keuze ingericht.
Notariële akten uit die tijd vormen nog steeds de basis van veel dossiers.

- Zonder deze bepaling zou een tijdelijk gat in de wetgeving hele huwelijken met terugwerkende kracht onzeker maken.

In de praktijk

Zoek de oorspronkelijke akte op en let vooral op de datum; die bepaalt of dit artikel u helpt. Bewaar ook wat er destijds bij is besproken en vastgelegd, want de andere geldigheidsvragen blijven bestaan. Ontbreekt de akte, vraag dan een afschrift op bij de notaris of diens opvolger voordat u aan een discussie over verdeling begint.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst