Boek 10 Artikel 25 (10:25 BW)

Naamskeuze voor een kind met een internationale achtergrond

Ter zake van de toepassing van artikel 5 van Boek 1 geldt het volgende: a. Indien een kind buiten Nederland rechtsgeldig is erkend of gewettigd, door deze erkenning of wettiging in familierechtelijke betrekkingen tot de erkenner is komen te staan en daarbij het Nederlanderschap heeft verkregen of behouden, en indien de geslachtsnaam van dat kind niet is bepaald met inachtneming van een naamskeuze in de zin van artikel 5 lid 2 van Boek 1, kunnen de moeder en de erkenner gezamenlijk alsnog, tot twee jaar na de erkenning of de wettiging, verklaren welke van hun beider geslachtsnamen of combinatie daarvan het kind zal hebben. Heeft het kind op het tijdstip van de erkenning of de wettiging de leeftijd van zestien jaren bereikt, dan kan het, tot twee jaar na de erkenning of de wettiging, zelf alsnog verklaren van wie van beide ouders het de geslachtsnaam of welke combinatie daarvan zal hebben. b. Indien een kind dat tijdens zijn minderjarigheid door een Nederlander is erkend of zonder erkenning door wettiging het kind van een Nederlander is geworden, door optie het Nederlanderschap verkrijgt en op het tijdstip van de optie tot zijn beide ouders in familierechtelijke betrekkingen staat, kunnen de ouders ter gelegenheid van de optie gezamenlijk verklaren welke van hun beider geslachtsnamen of combinatie daarvan het kind zal hebben. Heeft het kind op het tijdstip van de optie de leeftijd van zestien jaren bereikt, dan verklaart het zelf of het de geslachtsnaam van een van de ouders of een combinatie daarvan zal hebben. c. Indien een kind als gevolg van een buiten Nederland uitgesproken adoptie het Nederlanderschap heeft verkregen en indien de geslachtsnaam van dat kind na de adoptie niet is bepaald met inachtneming van een naamskeuze in de zin van artikel 5 lid 3 van Boek 1, kunnen de ouders alsnog, tot twee jaar nadat de uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan, gezamenlijk verklaren dat het kind de oorspronkelijke geslachtsnaam, een van hun beider geslachtsnamen of combinatie daarvan dan wel een van hun beider geslachtsnamen in combinatie met de oorspronkelijke geslachtsnaam zal hebben. Heeft het kind op het tijdstip waarop de uitspraak in kracht van gewijsde gaat de leeftijd van zestien jaren bereikt, dan kan het, tot twee jaar na dat tijdstip, zelf alsnog verklaren of het de oorspronkelijke geslachtsnaam, de geslachtsnaam van een van de ouders of een combinatie daarvan dan wel de geslachtsnaam van een van de ouders in combinatie met de oorspronkelijke geslachtsnaam zal hebben. d. De in artikel 5 lid 4 van Boek 1 bedoelde verklaring houdende naamskeuze kan voor de geboorte van het kind worden afgelegd indien ten minste een van de ouders op het tijdstip van de verklaring het Nederlanderschap bezit. e. Indien een buiten Nederland geboren kind door geboorte in familierechtelijke betrekking tot de beide ouders staat en het Nederlanderschap bezit, en indien de geslachtsnaam van dat kind in de geboorteakte niet is bepaald met inachtneming van een naamskeuze in de zin van artikel 5 lid 4 van Boek 1, kunnen de ouders gezamenlijk alsnog, tot twee jaar na de geboorte, verklaren welke van hun beider geslachtsnamen of combinatie daarvan het kind zal hebben. f. Indien het ouderschap van een kind buiten Nederland rechtsgeldig is vastgesteld en dat kind daardoor het Nederlanderschap heeft verkregen of behouden, en indien de geslachtsnaam van dat kind na de vaststelling van het ouderschap niet is bepaald met inachtneming van een naamskeuze in de zin van artikel 5, tweede lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, kunnen de moeder en de persoon wiens ouderschap gerechtelijk is vastgesteld alsnog, tot twee jaar na het tijdstip waarop de gerechtelijke beslissing houdende vaststelling van het ouderschap in kracht van gewijsde gaat, gezamenlijk verklaren welke van hun beider geslachtsnamen of combinatie daarvan het kind zal hebben. Heeft het kind op het tijdstip waarop de beslissing houdende vaststelling van het ouderschap in kracht van gewijsde gaat, de leeftijd van zestien jaar bereikt, dan kan het, tot twee jaar na dat tijdstip, zelf alsnog verklaren van wie van beide ouders het de geslachtsnaam of welke combinatie daarvan zal hebben. g. Voor de in dit lid onder a – f bedoelde mogelijkheden tot naamskeuze is het onverschillig of het kind naast de Nederlandse nog een andere nationaliteit bezit.
In het geval onder b wordt de verklaring houdende naamskeuze afgelegd ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar de optie voor het Nederlanderschap in ontvangst wordt genomen. In de overige gevallen kan de verklaring houdende naamskeuze worden afgelegd ten overstaan van iedere ambtenaar van de burgerlijke stand.
Indien het kind naast de Nederlandse nog een of meer andere nationaliteiten heeft of na registratie zal verkrijgen, kan ook de geslachtsnaam worden gekozen die het kind enkel volgens het recht van een andere nationaliteit van het kind zou kunnen krijgen.

Toelichting

Het Nederlandse naamrecht laat ouders bij de geboorte kiezen welke geslachtsnaam hun kind krijgt. Wordt een kind langs een buitenlandse weg Nederlander, dan is dat keuzemoment vaak al voorbij voordat iemand eraan denkt. Artikel 10:25 BW repareert dat: het geeft in een reeks internationale situaties alsnog de gelegenheid om de keuze te maken die bij een geboorte in Nederland gewoon zou zijn geweest.

De situaties die het artikel noemt

Een kind is in het buitenland erkend of gewettigd en heeft daardoor het Nederlanderschap gekregen of behouden.
Een kind dat als minderjarige door een Nederlander is erkend, of door wettiging kind van een Nederlander werd, verkrijgt door optie het Nederlanderschap.
Een kind heeft door een buiten Nederland uitgesproken adoptie het Nederlanderschap verkregen.
Een kind is buiten Nederland geboren, staat door geboorte tot beide ouders in familierechtelijke betrekking en heeft het Nederlanderschap. Voor zo'n geboortesituatie kan de naamskeuze zelfs al vóór de geboorte worden verklaard, mits ten minste een van de ouders op dat moment Nederlander is.

- Het ouderschap is buiten Nederland rechtsgeldig vastgesteld en het kind heeft daardoor het Nederlanderschap gekregen of behouden.

Wie kiest en binnen welke tijd

In de regel leggen de ouders de verklaring gezamenlijk af, en wel binnen twee jaar na de gebeurtenis waar het om draait: de erkenning of wettiging, de geboorte, of het moment waarop een uitspraak onherroepelijk wordt. Is het kind op dat tijdstip zestien jaar of ouder, dan verklaart het zelf welke naam het wil dragen; dat eigen verklaringsrecht geeft de wet bij erkenning of wettiging, bij de optie, bij adoptie en bij de vaststelling van het ouderschap. Gaat het om een buiten Nederland geboren kind dat door geboorte tot beide ouders in familierechtelijke betrekking staat, dan verklaren alleen de ouders samen. Kiezen zij al vóór de geboorte, dan speelt die termijn van twee jaar niet: zo'n verklaring gaat aan de gebeurtenis juist vooraf en vraagt alleen dat een van hen op dat moment Nederlander is. Bij de optie voor het Nederlanderschap geldt bovendien geen nawerkende termijn van twee jaar: de verklaring moet ter gelegenheid van de optie zelf worden afgelegd, bij de burgerlijke stand van de gemeente die de optie in ontvangst neemt. Buiten dat geval kan de verklaring bij iedere ambtenaar van de burgerlijke stand worden afgelegd.

Wat gekozen kan worden

De keuze gaat over de geslachtsnaam van een van beide ouders of een combinatie daarvan. Bij adoptie kan ook de oorspronkelijke geslachtsnaam in beeld blijven, eventueel gecombineerd met de naam van een ouder. Heeft het kind naast de Nederlandse nog een andere nationaliteit, dan mag bovendien worden gekozen voor de naam die het kind alleen volgens het recht van die andere nationaliteit zou kunnen krijgen. Dat een kind meer nationaliteiten heeft, staat aan deze keuzemogelijkheden verder niet in de weg.

Een voorbeeld met twee landen

Een kind wordt in Colombia erkend door zijn Nederlandse vader en behoudt daarmee het Nederlanderschap, terwijl zijn geslachtsnaam daar volgens de plaatselijke gewoonte is vastgelegd. De ouders kunnen binnen twee jaar samen alsnog verklaren welke naam het kind in Nederland zal dragen, of een combinatie kiezen. Is het kind al zestien, dan beslist het zelf. Zo hoeft de buitenlandse gang van zaken niet definitief te bepalen hoe het kind hier heet.

In de praktijk

Reken de termijn meteen uit en zet hem in de agenda; hij loopt vanaf de gebeurtenis en niet vanaf het moment waarop u ervan hoort, en bij een optie moet u het al bij de optie zelf geregeld hebben. Neem naar de burgerlijke stand de buitenlandse akte of uitspraak mee, met vertaling en legalisatie, en bespreek vooraf welke combinatie u wilt. Twijfelt u tussen twee naamsvormen omdat het kind in twee landen zal leven, bedenk dan dat er uiteindelijk één naam wordt vastgelegd; heeft het kind naast de Nederlandse nog een andere nationaliteit, dan kunt u wel de naam kiezen die het alleen volgens het recht van die andere nationaliteit zou kunnen krijgen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst