Boek 10 Artikel 58 (10:58 BW)

Erkenning van een eenzijdige ontbinding van het huwelijk

Een ontbinding van het huwelijk in het buitenland die uitsluitend door een eenzijdige verklaring van een der echtgenoten is tot stand gekomen, wordt erkend indien: a. de ontbinding in deze vorm overeenstemt met een nationaal recht van de echtgenoot, die het huwelijk eenzijdig heeft ontbonden; b. de ontbinding in de staat waar zij geschiedde rechtsgevolg heeft; en c. duidelijk blijkt dat de andere echtgenoot uitdrukkelijk of stilzwijgend met de ontbinding heeft ingestemd dan wel daarin heeft berust.

Toelichting

In sommige landen kan een huwelijk eindigen doordat één echtgenoot dat eenzijdig verklaart, zonder dat een rechter de zaak beoordeelt. Voor de vraag of zo'n ontbinding in Nederland werking heeft, geldt een eigen regeling. Artikel 10:58 BW stelt drie voorwaarden, en zij moeten alle drie zijn vervuld. Ontbreekt er één, dan volgt geen erkenning langs deze weg.

De drie voorwaarden

De ontbinding in deze vorm moet passen bij een nationaal recht van de echtgenoot die het huwelijk eenzijdig heeft beëindigd.
De ontbinding moet rechtsgevolg hebben in het land waar zij plaatsvond.

- Uit de feiten moet duidelijk blijken dat de andere echtgenoot uitdrukkelijk of stilzwijgend heeft ingestemd, dan wel in de ontbinding heeft berust.

De derde voorwaarde is de kern

De eerste twee eisen gaan over de vraag of er wel iets rechtsgeldigs is gebeurd. De derde beschermt de echtgenoot die niets te zeggen had. Zonder haar zou een eenzijdige beëindiging hier zonder meer doorwerken, terwijl de betrokkene daar geen enkele invloed op had. De wet legt de sleutel daarom bij degene tegen wie de verklaring zich richt. Bij twijfel wordt niet erkend.

Een voorbeeld met twee landen

Een man beëindigt in zijn land van herkomst eenzijdig het huwelijk terwijl zijn vrouw in Nederland woont. Zij hoort het pas achteraf en verzet zich. Dan wordt de ontbinding hier niet erkend en blijft zij naar Nederlands recht gehuwd, met alle gevolgen voor onderhoud, erfrecht en pensioen. Accepteert zij de ontbinding daarentegen en handelt zij daarnaar, dan kan erkenning wel volgen, mits ook aan de eerste twee voorwaarden is voldaan.

Waarom niet-erkenning soms juist beschermt

Niet erkennen klinkt als een probleem, maar het kan de positie van de achtergebleven echtgenoot juist versterken. Zolang het huwelijk hier bestaat, blijven aanspraken bestaan die met de beëindiging zouden vervallen. Wie instemt, geeft die aanspraken op. Het is dus verstandig om die instemming niet lichtvaardig te geven en er eerst advies over in te winnen.

In de praktijk

Wordt u met een eenzijdige ontbinding geconfronteerd, leg dan schriftelijk vast dat u zich daartegen verzet en onderneem niets wat als berusting kan worden uitgelegd. Zoek hulp bij een advocaat of een gespecialiseerde instantie voordat u iets ondertekent. Ook hier geldt bovendien dat erkenning kan afstuiten op de openbare orde, zoals artikel 10:59 BW bepaalt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst