Boek 4 Artikel 119 (4:119 BW)

Een legataris weet vaak niet dat hij in een testament is bedacht. Dit artikel legt daarom een actieve plicht op: degenen op wie het legaat rust en de executeur moeten ervoor zorgen dat de legataris zo spoedig mogelijk van het legaat op de hoogte wordt gesteld. Wachten tot hij zelf komt vragen, is niet genoeg.

Op wie de plicht rust

• De belaste personen. De erfgenamen of de legataris aan wie het legaat is opgelegd.
• De executeur. De wet noemt hem naast de belaste personen; ook op hem rust deze zorg.

- Zo spoedig mogelijk. De kennisgeving hoort bij de eerste handelingen van de afwikkeling, niet bij het slot ervan.

Als het adres onbekend is

Blijft het adres van een legataris onbekend, dan moeten zij dat melden aan de kantonrechter. Die kan hun opdragen nasporingen te doen of een bepaalde manier van oproepen voorschrijven. De verantwoordelijkheid wordt zo niet afgeschoven: van de betrokkenen wordt inspanning gevraagd, onder toezicht van de kantonrechter.

Waarom dit ertoe doet

Een legataris kan zijn vordering pas instellen als hij weet dat hij die heeft. Wordt hij niet ingelicht, dan kan een nalatenschap worden verdeeld en uitgekeerd terwijl zijn aanspraak onbetaald blijft, met alle problemen van dien wanneer dat later alsnog uitkomt. De kennisgeving beschermt de legataris en geeft de erfgenamen tegelijk zekerheid: wie op tijd informeert, kan met de afwikkeling verder.

Een voorbeeld

Een overledene heeft in zijn testament een bedrag gelegateerd aan een oud-collega met wie hij jaren geen contact had. De erfgenamen kennen alleen zijn naam. Zij moeten hem toch benaderen en, als zij hem niet vinden, dat melden aan de kantonrechter. Die kan hun opdragen nader onderzoek te doen of een bepaalde wijze van oproeping te volgen. Pas daarna kunnen zij de afwikkeling met een gerust hart voortzetten.

In de praktijk

Een korte brief waarin staat uit welk testament het legaat volgt, wat het inhoudt en bij wie de legataris terechtkan, voldoet aan de kennisgeving; een kopie in het dossier legt vast dat en wanneer die is gedaan. Voor de executeur hoort dit bij de eerste taken na het aanvaarden van zijn functie. Wie vermoedt dat hij in een testament is bedacht, kan na het overlijden in het Centraal Testamentenregister laten nagaan of er een uiterste wil is en bij welke notaris die berust, en die notaris vervolgens om informatie vragen.