Boek 4 Artikel 165 (4:165 BW)

Wie ophoudt bewindvoerder te zijn, is er niet meteen vanaf. Dit artikel regelt de overgang. De gewezen bewindvoerder draagt de goederen die hij vanwege het bewind beheerde af aan degene die na hem tot dat beheer bevoegd is, en hij blijft in de tussentijd doen wat niet zonder nadeel kan wachten. Zo valt het beheer niet stil op het moment dat een bewindvoerder wegvalt, precies wanneer dat het gevaarlijkst is.

Afdragen, met één opschortingsrecht

De hoofdregel is eenvoudig: alles gaat over naar de opvolger. Daarop bestaat één uitzondering. Heeft de gewezen bewindvoerder nog een saldo tegoed, bijvoorbeeld voorgeschoten kosten of onbetaalde beloning, dan mag hij de afdracht opschorten tot dat is voldaan. Dat is geen vrijbrief om alles vast te houden bij het minste geschil; het gaat om een tegoed dat uit het bewind zelf voortvloeit en waarover hij verantwoording kan afleggen.

Wat geen uitstel kan lijden

Tot de opvolger het beheer heeft aanvaard, blijft de gewezen bewindvoerder verplicht te doen wat niet zonder nadeel voor de rechthebbende of de belanghebbende kan worden uitgesteld. Denk aan een verzekering die vernieuwd moet worden, een termijn die dreigt te verstrijken, een lek dak, een huurder die zich meldt. Hij mag niet meer het gewone beheer voeren, maar hij mag ook niet toekijken terwijl er schade ontstaat.

Als hij zelf niet meer kan handelen

• Faillissement of ondercuratelestelling: dan rust die zorgplicht op de curator, mits die van het bewind weet.
• Schuldsanering of onderbewindstelling van zijn eigen goederen: dan geldt hetzelfde voor de bewindvoerder die in dat verband optreedt.
• Overlijden: dan moeten zijn erfgenamen, als zij van het bewind weten, de kantonrechter vragen een andere bewindvoerder te benoemen.

Een bewindvoerder overlijdt terwijl hij het erfdeel van een neef beheert. Zijn kinderen weten van het bewind. Zij moeten de kantonrechter verzoeken een opvolger te benoemen; zij nemen het beheer niet zelf over en verder gaat hun plicht ook niet. Pas de nieuwe bewindvoerder neemt op zich wat geen uitstel duldt, en daarom kunnen zij dat verzoek beter niet laten liggen.

In de praktijk

Draagt u het bewind over, maak dan een overdrachtsdossier: de beschrijving van de goederen, de laatste rekening en verantwoording, lopende contracten, wachtwoorden en sleutels, en een lijst met wat er op korte termijn moet gebeuren. Houdt u iets in vanwege een tegoed, benoem dan precies welk bedrag en waarom. Bent u rechthebbende, controleer dan of de opvolger daadwerkelijk alles heeft ontvangen en of het opgeschorte bedrag klopt; komt u er niet uit, dan kunt u de kantonrechter inschakelen.