Boek 4 Artikel 124 (4:124 BW)

Tussen het overlijden en de afgifte van een gelegateerd goed kan tijd verstrijken. In die periode kan het goed opbrengsten geven: huur, pacht, rente, dividend. Dit artikel bepaalt dat de legataris recht heeft op uitkering van de vruchten die de erfgenamen hebben geïnd nadat zijn vordering opeisbaar is geworden. De erflater kan in zijn testament iets anders bepalen.

Welke legaten eronder vallen

• Een bepaald goed van de nalatenschap. Bijvoorbeeld een verhuurd appartement of een effectenportefeuille.
• Het vruchtgebruik van zo'n goed. Ook dan heeft de legataris recht op de vruchten.

- Het vruchtgebruik van de nalatenschap. Of van een aandeel daarin.

Het moment van opeisbaarheid

De wettekst maakt de opeisbaarheid van de vordering van de legataris tot scharnierpunt. Wat de erfgenamen vóór dat moment ontvingen, blijft in de nalatenschap; alleen wat zij daarna innen, komt de legataris toe. Het testament kan dat moment verschuiven, bijvoorbeeld naar de afwikkeling van de nalatenschap of naar een bepaalde datum. Waar het testament geen tijdstip noemt, geldt de algemene regel van artikel 6:38 BW dat een verbintenis zonder vastgestelde tijd van nakoming terstond kan worden gevorderd.

De verjaring van drie jaar

Het artikel kent een eigen verjaringstermijn. De rechtsvordering tot uitkering van de vruchten verjaart door verloop van drie jaren nadat zij zijn geïnd. De termijn begint dus te lopen op het moment van inning, en niet bij het overlijden of bij de afgifte van het legaat. Voor elke geïnde opbrengst loopt een eigen termijn. Dat het legaat zelf vaststaat, verandert daar niets aan.

Een voorbeeld

Een man legateert het vruchtgebruik van zijn aandelenportefeuille aan zijn levensgezel, zonder in het testament een ingangsdatum te noemen. De erfgenamen nemen de portefeuille na het overlijden onder hun beheer en ontvangen intussen een dividenduitkering. Omdat het testament de opeising niet uitstelt, kon de levensgezel haar legaat al vorderen toen het dividend binnenkwam, en heeft zij daar recht op. De erfgenamen moeten het aan haar uitkeren, naast de afgifte van het vruchtgebruik zelf. Heeft de man in zijn testament bepaald dat het vruchtgebruik pas ingaat na afwikkeling van de nalatenschap, dan geldt dat latere moment.

In de praktijk

Welke vruchten de legataris toekomen, hangt af van wat er is geïnd en wanneer. Een overzicht van de geïnde opbrengsten met de data van ontvangst, afkomstig van de erfgenamen of de executeur, maakt dat vast te stellen. Omdat elke inning een eigen termijn van drie jaar laat lopen, is ook de datum van iedere afzonderlijke ontvangst van belang. Een afzonderlijke administratie van de opbrengsten van een gelegateerd goed maakt voor erfgenamen de afrekening met de legataris eenvoudiger.