Boek 4 Artikel 219 (4:219 BW)

Heeft de rechter op grond van artikel 4:205 BW bepaald dat de nalatenschap mede in het belang van de schuldeisers van iemand die verworpen heeft moet worden vereffend, dan krijgt die beslissing hier haar uitwerking. Die schuldeisers mogen hun vorderingen indienen bij de vereffenaar, net als de schuldeisers van de nalatenschap zelf, en zij worden opgenomen in de uitdelingslijst.

Waar zij in de rangorde staan

Zij krijgen geen voorrang op de schuldeisers van de nalatenschap. Hun plaats is duidelijk begrensd: zij worden pas batig gerangschikt voor zover er een overschot zou zijn geweest dat aan hun schuldenaar zou zijn toegekomen als hij niet had verworpen. Eerst worden dus de schulden van de nalatenschap betaald; wat de verwerper zonder zijn verwerping had gekregen, is het plafond voor wat zijn privéschuldeisers hier kunnen halen.

De vereffenaar kan verdeling vorderen

Om dat bedrag te kunnen bepalen, moet duidelijk zijn wat het aandeel van de verwerper zou zijn geweest. Daarom geeft de wet de vereffenaar een extra bevoegdheid: hij kan voor zover nodig verdeling van de nalatenschap vorderen en aan die verdeling deelnemen. Hij hoeft dus niet af te wachten tot de overige erfgenamen daar zelf toe overgaan; hij kan het traject in gang zetten en daarin het belang van deze schuldeisers behartigen.

Wat er niet gebeurt

• De verwerping blijft staan. Degene die verwierp wordt geen erfgenaam en krijgt zelf niets.
• Hij wordt niet aansprakelijk. Voor de schulden van de nalatenschap kan hij niet worden aangesproken.
• De andere erfgenamen worden niet gepasseerd. Wat na voldoening van deze schuldeisers overblijft, komt toe aan hen die door de verwerping erfgenaam zijn geworden.

Een voorbeeld. Een man met flinke schulden verwerpt de nalatenschap van zijn moeder, waarna zijn kinderen in zijn plaats erfgenaam worden. Een schuldeiser van de man krijgt van de rechtbank gedaan dat de nalatenschap mede in zijn belang wordt vereffend. Hij dient zijn vordering in. De vereffenaar betaalt eerst de schulden van de nalatenschap en berekent daarna wat de man zou hebben gekregen; tot dat bedrag wordt de schuldeiser voldaan, en het restant gaat naar de kinderen.

In de praktijk

Bent u schuldeiser en is de vereffening op uw verzoek uitgebreid, dien uw vordering dan alsnog formeel in bij de vereffenaar of de boedelnotaris; de beslissing van de rechtbank alleen zet u nog niet op de uitdelingslijst. Houd rekening met de grens: u deelt mee tot het bedrag dat uw schuldenaar zou hebben ontvangen, niet meer. Bent u erfgenaam geworden doordat een ander verwierp, ga dan niet uit van het volle erfdeel zolang deze vereffening loopt; er kan een deel worden afgeroomd voor de schuldeisers van degene die vóór u aan de beurt was.