Boek 4 Artikel 146 (4:146 BW)

Een executeur die de nalatenschap beheert, moet eerst weten wat er is en wat er open staat. Dit artikel maakt dat tot een plicht: hij maakt met bekwame spoed een beschrijving van de boedel, met daarin ook een voorlopig overzicht van de schulden, en hij roept de schuldeisers die hij kent op om hun vordering in te dienen. Daarnaast mag hij een boedelnotaris aanwijzen die het dossier onder zich neemt en de erfgenamen laat weten dat hij de opdracht heeft aanvaard.

Wat er in de beschrijving hoort

• De bezittingen: de woning, de bankrekeningen, de auto, de inboedel, vorderingen op anderen, alles wat waarde heeft.
• De schulden: openstaande rekeningen, leningen, belastingen, de kosten van de uitvaart en van de afwikkeling, voor zover al bekend.

- Een voorlopig karakter: het overzicht van de schulden is uitdrukkelijk voorlopig, want vorderingen kunnen later opduiken.

De boedelnotaris

De executeur kan zelf een notaris aanwijzen die als boedelnotaris optreedt. Dat is geen verplichting, maar het helpt: bij hem komen de vorderingen binnen, hij bewaakt de stukken en hij is voor de erfgenamen en de schuldeisers een neutraal adres. Zodra hij de opdracht aanvaardt, laat hij dat aan de erfgenamen weten, zodat iedereen weet waar hij terecht kan. Is er geen boedelnotaris, dan melden schuldeisers hun vordering bij een van de executeurs.

Waarom die oproep telt

De oproep aan de schuldeisers dient twee doelen. De executeur krijgt zicht op wat er betaald moet worden, en de schuldeiser weet waar hij zijn vordering kwijt kan. De wet verbindt er bovendien een gevolg aan dat gemakkelijk over het hoofd wordt gezien: het aanmelden van een vordering stuit de verjaring. Daarmee gaat een nieuwe verjaringstermijn lopen, zodat de schuldeiser niet meteen hoeft te procederen; duurt de afwikkeling lang, dan moet hij tijdig opnieuw stuiten.

Een zoon is executeur van de nalatenschap van zijn vader. Hij inventariseert de woning, de rekeningen en de openstaande rekeningen van de zorgverzekeraar en de energieleverancier, en schrijft de hem bekende schuldeisers aan met het adres van de boedelnotaris. Een leverancier meldt zich met een oude factuur; die aanmelding houdt zijn vordering in leven terwijl de afwikkeling nog maanden duurt.

In de praktijk

Bent u executeur, begin dan met de beschrijving en stel die op voordat u gaat betalen of verkopen; zonder overzicht loopt u het risico de verkeerde schuldeiser als eerste te voldoen. Bewaar bewijs van wat u hebt opgevraagd en aan wie u hebt geschreven. Bent u erfgenaam, vraag dan om een afschrift van de beschrijving; u hebt recht op inlichtingen over het werk van de executeur, zoals artikel 4:148 BW bepaalt. Bent u schuldeiser, meld uw vordering dan schriftelijk aan bij de boedelnotaris of bij de executeur, en bewaar de bevestiging.