- Een vereffenaar is verplicht binnen zes maanden nadat de voor het indienen van vorderingen gestelde tijd is verstreken, een rekening en verantwoording benevens een uitdelingslijst ten kantore van de boedelnotaris of, indien deze ontbreekt, ter griffie van de rechtbank ter kennisneming van een ieder neer te leggen. De kantonrechter kan deze termijn verlengen.
- De vereffenaar maakt de neerlegging op dezelfde wijze openlijk bekend als de oproep tot aanmelding van vorderingen en bovendien per brief aan de erfgenamen, de legatarissen en allen die zich als schuldeiser hebben aangemeld.
- Binnen een maand na deze openlijke bekendmaking kan iedere belanghebbende tegen de rekening en verantwoording of tegen de uitdelingslijst bij de kantonrechter of, indien een rechter-commissaris is benoemd, bij de rechtbank in verzet komen.
- Verbintenissen die tot levering van een goed der nalatenschap of tot vestiging van een beperkt recht op een zodanig goed verplichten, worden in een geldschuld omgezet, voor zover een tekort dit nodig maakt. Andere verbintenissen die niet in geld luiden, en verbintenissen onder een opschortende voorwaarde worden in de uitdelingslijst slechts op verzoek van de schuldeiser opgenomen; in dat geval worden zij omgezet in een geldschuld. De vordering van een legitimaris wordt, indien zij ingevolge artikel 81 lid 2, een voorwaarde als bedoeld in artikel 82 of een beschikking als bedoeld in artikel 83 niet opeisbaar is, niet in de uitdelingslijst opgenomen.
- Voor het overige vinden bij de berekening van ieders vordering, het opmaken van de uitdelingslijst en het verzet daartegen de dienaangaande in de Faillissementswet voorkomende voorschriften zoveel mogelijk overeenkomstige toepassing.
Boek 4 Artikel 218 (4:218 BW)
De rekening en verantwoording en de uitdelingslijst
Wettekst
Toelichting
Aan het einde van een vereffening moet blijken wat er is gebeurd en wie wat krijgt. Daarvoor maakt de vereffenaar twee stukken: een rekening en verantwoording over zijn beheer, en een uitdelingslijst waarop staat welk bedrag aan wie toekomt. Die stukken legt hij ter inzage neer, zodat iedereen ze kan controleren en er zo nodig tegen kan opkomen.
De termijn en de plaats
De vereffenaar heeft zes maanden, gerekend vanaf het verstrijken van de termijn die voor het indienen van vorderingen was gesteld. Binnen die periode legt hij de stukken neer bij de boedelnotaris, of bij de griffie van de rechtbank als er geen boedelnotaris is. Ze zijn daar voor iedereen in te zien, niet alleen voor de direct betrokkenen. Lukt het niet op tijd, dan kan de kantonrechter de termijn verlengen; de wet stelt daarvoor geen bijzondere eisen. In de praktijk vraagt de vereffenaar er zelf om, en doet hij dat ruim voordat de zes maanden verstreken zijn.
Wie bericht krijgt
De neerlegging wordt openlijk bekendgemaakt, op dezelfde manier als de oproep aan de schuldeisers om hun vorderingen in te dienen. Daarnaast stuurt de vereffenaar een brief aan de erfgenamen, aan de legatarissen en aan iedereen die zich als schuldeiser heeft aangemeld. U hoeft dus niet zelf in de gaten te houden of de lijst er al ligt, mits u zich hebt gemeld.
Verzet binnen een maand
Bent u het niet eens met de rekening en verantwoording of met de uitdelingslijst, dan kunt u binnen een maand na de openlijke bekendmaking in verzet komen. Dat doet u bij de kantonrechter, of bij de rechtbank als er een rechter-commissaris is benoemd. Iedere belanghebbende kan dat: een schuldeiser die te laag is gerangschikt, een erfgenaam die vindt dat er te veel kosten zijn gemaakt, een legataris die buiten de lijst is gebleven. Laat u die maand voorbijgaan, dan wordt de lijst verbindend en is discussie over de verdeling gesloten.
Vorderingen die niet in geld luiden
- Recht op een goed. Een verbintenis om een goed uit de nalatenschap te leveren of daarop een beperkt recht te vestigen, wordt omgezet in een geldschuld voor zover een tekort dat nodig maakt.
- Andere niet-geldelijke of voorwaardelijke vorderingen. Die komen alleen op de lijst als de schuldeiser daarom vraagt; ook dan worden zij omgezet in geld.
- De niet-opeisbare legitieme. Is de vordering van een legitimaris nog niet opeisbaar, bijvoorbeeld doordat de wet of een beschikking van de erflater dat meebrengt, dan wordt zij niet in de uitdelingslijst opgenomen.
Voor het overige gelden bij de berekening van ieders vordering, bij het opmaken van de lijst en bij het verzet zoveel mogelijk de voorschriften die de Faillissementswet daarvoor kent. De uitdelingslijst van een nalatenschap werkt dus in grote lijnen hetzelfde als die van een failliete boedel.
Een voorbeeld. Een schuldeiser meldt een vordering van twintigduizend euro aan en beroept zich op voorrang. De vereffenaar erkent het bedrag maar niet de voorrang, en plaatst hem op de lijst als gewone schuldeiser. De schuldeiser krijgt bericht van de neerlegging en kan binnen een maand bij de kantonrechter in verzet komen. Doet hij dat niet, dan ligt zijn plaats vast.
In de praktijk
Zet de datum van de bekendmaking meteen in uw agenda en tel er een maand bij op; die termijn is kort en hard. Vraag inzage in de stukken en kijk vooral naar drie dingen: staat uw vordering of aanspraak erop, klopt het bedrag, en zijn de vereffeningskosten redelijk. Bent u vereffenaar, houd de zes maanden dan scherp in de gaten en vraag tijdig verlenging als de boedel meer werk kost dan verwacht.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welk rechtsmiddel tegen de beslissing op verzet?
Een erfgenaam kwam in verzet tegen de uitdelingslijst van de vereffenaar; de kantonrechter wees het verzet af. De Hoge Raad oordeelde dat de verwijzing naar de Faillissementswet in dit artikel betekent dat de regeling van die wet uitgangspunt is en niet uitzondering, ook waar het om rechtsmiddelen gaat. Daardoor staat tegen de beslissing op het verzet uitsluitend beroep in cassatie open, en niet hoger beroep. De algemene regel dat tegen beschikkingen hoger beroep openstaat, wijkt hiervoor.
-
Nieuwe beroepstermijn na een mislukt cassatieberoep
Een vereffenaar stelde cassatieberoep in tegen een beschikking van de kantonrechter over het afleggen van rekening en verantwoording. De Hoge Raad onderzocht ambtshalve welk rechtsmiddel openstond en benadrukte dat hij zelf kwalificeert waarop de bestreden beschikking berust. Omdat de kantonrechter zijn beslissing uitdrukkelijk had gegrond op de regeling over rekening en verantwoording en niet op de verzetregeling van dit artikel, stond hoger beroep open en geen cassatie; de vereffenaar was niet-ontvankelijk. De korte cassatietermijn van acht dagen geldt dus alleen als de beschikking werkelijk op dit artikel berust.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.