Artikel 641b Rechtsvordering (641b Rv)

Artikel 641b Rv regelt de gevolgen van de beslissing over de dispache, en het doet dat in twee richtingen. Gaat de rechtbank niet tot homologatie over, dan moet de afrekening worden aangepast of van tafel. Homologeert zij wel, dan draaien degenen die de dispache tevergeefs hebben betwist op voor de schade die zij daarmee bij anderen hebben veroorzaakt.

Geen homologatie: aanpassen of intrekken

Blijft de homologatie in het geval van artikel 641 Rv of artikel 641a Rv uit, dan ligt de bal bij de dispacheur, de deskundige die de afrekening heeft opgesteld. Hij moet de dispache in overeenstemming brengen met wat de rechtbank heeft beslist, of haar intrekken. De rechtbank kan ook een andere dispacheur aanwijzen die dat werk doet, bijvoorbeeld wanneer het vertrouwen in de eerste is weggevallen.

De rechterlijke beslissing werkt hier dus door in het stuk zelf. Er komt geen tweede, concurrerende afrekening naast te liggen; er blijft één dispache over, aangepast aan het oordeel of geheel verdwenen.

Het honorarium blijft in beginsel overeind

Bij intrekking regelt de wet één punt apart. De dispache wordt dan toch gehomologeerd voor zover het gaat om het honorarium en de kosten van de dispacheur, tenzij de rechtbank anders beslist. Het werk is immers verricht, ook als de uitkomst geen stand houdt, en de dispacheur is niet degene die de betwisting heeft uitgelokt.

Dat is geen automatisme. De rechtbank kan van deze regel afwijken, bijvoorbeeld wanneer de afrekening zo gebrekkig is dat de beloning daarvoor niet in stand kan blijven.

Wel homologatie: schadeplicht voor de betwisters

Het tweede lid keert de zaak om. Houdt de dispache stand en volgt homologatie, dan zijn degenen die haar betwistten hoofdelijk verplicht de schade te vergoeden die de andere belanghebbenden door die betwisting hebben geleden. Hoofdelijk wil zeggen dat ieder van hen voor het geheel kan worden aangesproken; wie betaalt, moet daarna zelf bij de anderen aankloppen.

De schade zit vooral in tijd en geld: de afwikkeling ligt stil, uitkeringen blijven uit, er lopen kosten door. Alleen de belanghebbenden die zelf niet tot betwisting overgingen kunnen zich hierop beroepen. Wie meedeed aan het bezwaar, staat aan de andere kant van de streep.

Een voorbeeld

Twee ladingbelanghebbenden vechten de dispache aan; de overige betrokkenen doen niet mee. De rechtbank wijst de bezwaren af en homologeert. De verzekeraar van een van de niet-betwistende partijen heeft ondertussen maanden op de afwikkeling moeten wachten en kosten gemaakt. Hij kan die schade bij elk van de twee betwisters in volle omvang neerleggen.

In de praktijk

Voor wie overweegt te betwisten: weeg het belang van uw bezwaar af tegen dit risico. Een kansrijk bezwaar dat tot aanpassing leidt, kost u niets extra's; een bezwaar dat sneuvelt, kan u de vertragingsschade van alle anderen opleveren. In combinatie met de zekerheidstelling van artikel 641c Rv is dat een reële drempel.

Voor de dispacheur: houd er rekening mee dat u de afrekening moet herzien zodra de rechtbank u daarin niet volgt, en dat uw eigen honorarium in beginsel is veiliggesteld, maar niet onaantastbaar is.