Artikel 499 Rechtsvordering (499 Rv)

Een zaak die moet worden afgegeven, staat lang niet altijd bij degene die is veroordeeld. Een vervoerder kan haar onderweg aan boord hebben, een familielid kan haar in huis hebben genomen of zij kan in de bedrijfsruimte van een zakenpartner staan. Dit artikel zegt dat de executie dan gewoon volgens de regels van deze afdeling verloopt, mits die derde er geen bezwaar tegen maakt, en dat de afgifte aan de executant tegelijk geldt als teruggave door de derde aan de geëxecuteerde.

Wanneer deze eenvoudige route openstaat

De wet noemt twee gevallen. Het eerste is dat de derde eenvoudigweg geen bezwaar maakt: hij heeft niets met het geschil te maken en geeft de zaak mee. Het tweede is dat hij zich niet te goeder trouw zou kunnen verzetten als de geëxecuteerde de zaak bij hem zou opeisen. Wie de zaak voor een ander bewaart en haar op verzoek moet teruggeven, kan de executie dus niet tegenhouden met een beroep dat hij tegenover zijn eigen contractspartij ook niet zou hebben.

Wat het voor de derde betekent

De tweede zin van het artikel ziet op de positie van de derde. Geeft hij de zaak aan de executant mee, dan telt dat ook als afgifte aan de geëxecuteerde. Hij kan later dus niet nog een keer worden aangesproken door zijn eigen opdrachtgever met de klacht dat hij het voorwerp had moeten bewaren. Met de afgifte aan de executant is de derde dus ook tegenover de geëxecuteerde van zijn verplichting tot afgifte bevrijd.

Als de derde wél iets tegen te werpen heeft

Kan de derde zich te goeder trouw tegen een vordering tot afgifte van de geëxecuteerde verzetten, en maakt hij ook bezwaar, dan valt hij buiten de twee gevallen van dit artikel. Waarop zijn verweer berust, maakt voor de toepassing van het artikel niet uit; beslissend is of hij het ook tegenover de geëxecuteerde zou kunnen voeren. Hij maakt dan bezwaar en de executant kan niet zomaar door. Hoe het dan verder moet, regelt dit artikel niet; het opent de eenvoudige route alleen in de twee gevallen die het noemt.

Een voorbeeld. Een caravan die aan een koper moet worden afgegeven, staat gestald bij een stallingsbedrijf. Het bedrijf heeft alle stallingskosten betaald gekregen en heeft er verder geen belang bij. De deurwaarder kan de caravan daar ophalen; het stallingsbedrijf is daarmee ook tegenover zijn eigen klant van zijn verplichting af.

In de praktijk

Voor de executant is dit een snelle route: hij hoeft geen aparte procedure tegen de derde te beginnen. Of de derde bezwaar maakt, blijkt vaak pas als hij weet wat er gaat gebeuren. Voor de derde zelf zijn een afschrift van de titel en van het exploot, en een overzicht van wat er is meegenomen, de stukken waarmee hij later kan aantonen waarom hij de zaak niet meer heeft.