Artikel 590 Rechtsvordering (590 Rv)

Artikel 590 Rv geeft de rechter een tussenweg. In plaats van de lijfsdwang meteen toe te staan of af te wijzen, mag hij zijn beslissing daarover voor een termijn die hij zelf bepaalt aanhouden. De vordering blijft dan liggen en er is nog geen beslissing over het dwangmiddel genomen.

Wat aanhouden inhoudt

Aanhouden is geen toewijzing en geen afwijzing. De rechter stelt zijn beslissing uit tot een later moment. Gedurende die termijn kan de schuldenaar nog doen wat de uitspraak van hem verlangt, en kunnen partijen nadere gegevens aanleveren. Na afloop van de termijn komt de rechter op de vordering terug.

Het aanhouden verhoudt zich tot de eisen van artikel 587 Rv, dat het dwangmiddel alleen toelaat als aannemelijk is dat andere middelen onvoldoende uitkomst bieden en het belang van de schuldeiser de inzet rechtvaardigt. Komt de schuldenaar tijdens de aanhouding alsnog na, dan is daarmee de grond voor de vordering vervallen.

De termijn en wat er daarna gebeurt

De wet zegt niet hoe lang de aanhouding mag duren; de rechter bepaalt de termijn zelf en stemt die af op wat er van de schuldenaar wordt verlangd. Voor het overmaken van een bedrag is minder tijd nodig dan voor het opstellen van een rekening en verantwoording of het terugbrengen van een zaak uit het buitenland.

Is de termijn verstreken, dan komt de zaak terug bij de rechter. Heeft de schuldenaar gedaan wat hij moest doen, dan is er geen grond meer voor lijfsdwang. Is er niets gebeurd, dan beslist de rechter alsnog over de vordering, met toepassing van de eisen van de artikelen 585, 587 en 588 Rv.

Ruimte om de situatie helder te krijgen

De aanhouding kan ook worden gebruikt als nog niet duidelijk is of de schuldenaar wel kán nakomen. De rechter kan de tijd gebruiken om stukken over inkomen, vermogen of de feitelijke situatie boven tafel te krijgen. Op basis daarvan kan hij beoordelen of er sprake is van onmacht in de zin van artikel 588 Rv, die lijfsdwang uitsluit.

Een voorbeeld

Een bestuurder moet van de rechter inzage geven in de administratie van een vennootschap en doet dat maandenlang niet. De schuldeiser vordert uitvoerbaarverklaring bij lijfsdwang. De rechter houdt zijn beslissing aan en geeft de bestuurder enkele weken om de stukken alsnog te leveren. Komen ze binnen, dan blijft het daarbij; komen ze niet, dan beslist de rechter alsnog over het dwangmiddel.

In de praktijk

Voor de schuldeiser betekent dit dat een aanhouding geen afwijzing is. Zijn vordering blijft liggen en hij hoeft geen nieuwe procedure te beginnen; hij moet wel de datum bewaken waarop de zaak weer op tafel komt.

Voor de schuldenaar is de aanhouding de periode waarin hij zelf kan handelen. Wie in die periode nakomt, of onderbouwd laat zien dat nakomen onmogelijk is, geeft de rechter de gegevens om de vordering af te wijzen.