Artikel 584q Rechtsvordering (584q Rv)

De procedure voor de executie van een luchtvaartuig zit vol met termijnen, kennisgevingen en formaliteiten. Gaat daar iets mis en raakt iemand daardoor benadeeld, dan geeft dit artikel hem een remedie: hij kan vorderen dat de rechtbank de verkoop en de daaropvolgende eigendomsovergang vernietigt. Bevoegd is de rechtbank in het gebied waar de verkoop heeft plaatsgevonden.

Wie deze vordering kan instellen

De wet spreekt van een ieder die door de gebrekkige gang van zaken is benadeeld. Dat kan de eigenaar zijn wiens toestel is verkocht zonder dat hij correct is bericht, maar ook een schuldeiser die geen kennisgeving heeft ontvangen en daardoor zijn vordering niet op de lijst heeft gekregen, of een gerechtigde die uit het register bleek maar niet is aangeschreven. Nadeel is wel vereist: een formele onvolkomenheid die niemand heeft geschaad, is niet genoeg.

Zes maanden, en geen dag langer

De vordering moet worden ingesteld binnen zes maanden na de toewijzing. Die termijn is kort, en dat is bewust. Een luchtvaartuig gaat na de veiling meestal snel weer de lucht in, kan worden doorverkocht, verbouwd of in een ander land geregistreerd. Hoe langer de onzekerheid duurt, hoe ingrijpender een vernietiging zou zijn. Na zes maanden staat de verkoop dus vast, ook als er destijds iets is misgegaan.

Meteen laten inschrijven

Gaat het om een toestel dat in de Nederlandse registers te boek staat, dan moet de vordering binnen drie dagen na het instellen ervan in de openbare registers worden ingeschreven, en wel op straffe van niet-ontvankelijkheid. Wie dat vergeet, komt niet eens toe aan een inhoudelijke beoordeling. De reden is dat iedereen die met het toestel te maken krijgt, uit het register moet kunnen opmaken dat de verkoop wordt aangevochten.

Een voorbeeld. Een financier die in het register als gerechtigde stond, heeft nooit de aangetekende brief over de voorgenomen verkoop ontvangen omdat de executant hem eenvoudigweg heeft overgeslagen. Het toestel is verkocht en zijn recht is vervallen. Hij kan binnen zes maanden na de toewijzing vernietiging van de verkoop vorderen, mits hij die vordering binnen drie dagen laat inschrijven in de openbare registers.

In de praktijk

Voor de executant is dit artikel de keerzijde van alle formaliteiten: slordigheid kan de hele veiling ongedaan maken. Voor een benadeelde is het een reëel middel, maar hij moet snel zijn en de inschrijving niet vergeten. Voor kopers betekent het dat er na de toewijzing nog een halfjaar een zekere onzekerheid blijft; wie dat risico wil beperken, controleert of de procedure volledig volgens de regels is verlopen voordat hij investeert in het toestel.