Artikel 427a Rechtsvordering (427a Rv)

Voert de verweerder in cassatie niet alleen verweer maar brengt hij zelf klachten in, of valt hij het beroep op formele gronden aan, dan moet de andere kant daar iets tegenover kunnen stellen. Dit artikel geeft de verzoeker tot cassatie daarvoor drie weken, te rekenen vanaf de indiening van dat stuk, en schrijft voor dat ook zijn antwoord door een advocaat bij de Hoge Raad wordt getekend.

Twee situaties

De eerste is het incidentele cassatieberoep: de verweerder komt bij zijn verweerschrift zelf in cassatie tegen de beschikking, zoals artikel 427 Rv toestaat. Dan liggen er ineens klachten waarop de verzoeker nog niet heeft kunnen reageren.

De tweede is de exceptie. Dat is een formeel verweer dat niet over de inhoud van de klachten gaat, maar over de vraag of het cassatieberoep wel toelaatbaar is, bijvoorbeeld omdat het te laat zou zijn ingesteld of omdat degene die in cassatie komt in geen van de vorige instanties is verschenen. Slaagt zo'n verweer, dan wordt aan de klachten niet meer toegekomen.

De termijn van drie weken

De klok begint te lopen bij de indiening van het incidentele beroep of de exceptie. Voor het bericht dat de griffier daarover stuurt, verklaart het tweede lid artikel 276 Rv van overeenkomstige toepassing. Antwoorden gebeurt in de vorm van een verweerschrift; het is dus het spiegelbeeld van het stuk waarop het reageert.

Laat de verzoeker de termijn ongebruikt verstrijken, dan gaat de behandeling gewoon door. Zwijgen is geen erkenning, maar de klachten van de wederpartij en haar formele verweer blijven wel onweersproken. In cassatie, waar alles aankomt op precieze juridische argumentatie, is dat zelden een goede plaats om te staan.

Wat er in het antwoord hoort

Bij een incidenteel beroep gaat het antwoord in op de klachten zelf: waarom die de beschikking niet kunnen aantasten. Bij een exceptie gaat het over de ontvankelijkheid: waarom het beroep wel op tijd is, of waarom de verzoeker wel degelijk in een eerdere instantie is verschenen. Nieuwe feiten horen er niet in, want feiten worden in cassatie niet beoordeeld.

Een voorbeeld. Een verzoeker stelt cassatie in tegen een beschikking van het gerechtshof. De verweerder komt bij zijn verweerschrift incidenteel in cassatie tegen een ander onderdeel en stelt daarnaast dat het beroep een dag te laat is ingediend. De verzoeker moet dan binnen drie weken twee dingen doen: uitleggen waarom zijn beroep tijdig is, en verweer voeren tegen de nieuwe klachten.

In de praktijk

Ga ervan uit dat een cassatieprocedure na het verweerschrift nog een schriftelijke ronde kan krijgen en plan daar tijd en budget voor in. Voor de verzoeker is dit in de regel het laatste stuk waarmee hij zijn zaak kan bijsturen. Helemaal uitgesloten is een vervolg niet: de Hoge Raad kan op grond van artikel 428 Rv nog een toelichting door de advocaten bevelen, uit zichzelf of nadat een partij daarom heeft gevraagd, en dan kan het standpunt daar nog worden uitgewerkt. Een recht daarop bestaat echter niet, dus schrijf dit antwoord alsof het uw laatste woord is.