- Indien de gedaagde een bekende woonplaats of een bekend werkelijk verblijf buiten Nederland heeft in een Staat waar de in artikel 56, eerste lid, bedoelde verordening van toepassing is, of in een Staat die in Europa is gelegen en die partij is bij het op 15 november 1965 te 's-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake de betekening en de kennisgeving in het buitenland van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en in handelszaken (Trb. 1966, 91), is de termijn van dagvaarding ten minste vier weken.
- Indien de gedaagde noch in Nederland, noch in een Staat als bedoeld in het eerste lid, een bekende woonplaats of een bekend werkelijk verblijf heeft, is de termijn van dagvaarding ten minste drie maanden.
- Indien de gedaagde in Nederland geen bekende woonplaats of bekend werkelijk verblijf heeft, is de termijn van dagvaarding in afwijking van het eerste en tweede lid ten minste een week, indien het exploot in Nederland wordt gedaan aan de gedaagde in persoon, dan wel aan een door de gedaagde voor deze zaak gekozen woonplaats.
←
Terug 114 · De gewone dagvaardingstermijn van ten minste een week
Verder 116 · De dagvaardingstermijn bij onbekende houders van effecten
→
Artikel 115 Rv: De dagvaardingstermijn voor een gedaagde in het buitenland
De dagvaardingstermijn voor een gedaagde in het buitenland
Wettekst
Toelichting
Iemand oproepen die in het buitenland woont, kost tijd. Het stuk moet worden vertaald, verzonden en volgens de regels van dat land worden uitgereikt. Daarom geldt in die gevallen niet de gewone termijn van een week, maar een langere termijn. Dit artikel bepaalt welke.
Vier weken binnen het bekende gebied
Heeft de gedaagde een bekende woonplaats of een bekend werkelijk verblijf in een staat waar de Europese verordening over de betekening van stukken geldt — de regeling waarnaar artikel 56 Rv verwijst — of in een Europees land dat partij is bij het Haagse verdrag over de betekening en kennisgeving van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke zaken en handelszaken, dan is de termijn ten minste vier weken.
Achter die regel zit een aanname: in die landen bestaat een geregelde route waarlangs een stuk wordt bezorgd, met vaste kanalen en toezicht. Vier weken zijn dan genoeg om de gedaagde te bereiken en hem gelegenheid te geven zich voor te bereiden.
Drie maanden voor de overige gevallen
Heeft de gedaagde noch in Nederland, noch in zo'n staat een bekende woonplaats of een bekend werkelijk verblijf, dan is de termijn ten minste drie maanden. Dat is fors, maar begrijpelijk: buiten die verdrags- en verordeningsroutes is de bezorging onzeker en duurt zij langer. Een kortere termijn zou betekenen dat er verstek wordt verleend tegen iemand die het stuk nog niet eens heeft kunnen ontvangen.
De uitzondering: een week
Er is één situatie waarin de gewone termijn van een week volstaat, ook al woont de gedaagde niet in Nederland: wanneer het exploot hier te lande aan hem in persoon wordt uitgereikt, of aan een woonplaats die hij voor déze zaak in Nederland heeft gekozen. In beide gevallen staat vast dat het stuk hem bereikt, en dan is er geen reden om te wachten.
Een gekozen woonplaats is een adres dat iemand voor een bepaalde zaak aanwijst, bijvoorbeeld het kantoor van zijn advocaat. Wie zo'n adres opgeeft, aanvaardt dat stukken daar rechtsgeldig worden bezorgd.
Een voorbeeld. Een Nederlandse leverancier wil een afnemer aanspreken die in België gevestigd is. De gewone route levert een termijn van vier weken op. Loopt de bestuurder van dat bedrijf echter voor zaken in Nederland rond en kan de deurwaarder het exploot hier persoonlijk aan hem uitreiken, dan is een week voldoende.
Waar u op moet letten
- Zoek het adres zorgvuldig uit: doorslaggevend is niet of het adres bekend is, maar in welke staat het ligt — binnen het bereik van de verordening of van het Europese verdrag vier weken, daarbuiten drie maanden.
- Reken ruim: naast de termijn zelf kost de vertaling en de verzending via de bevoegde instanties tijd.
- Wees niet zuinig met termijnen: een te korte termijn is een gebrek in de dagvaarding, en dat kost meer tijd dan u ermee wint.
In de praktijk
Voor de eiser is dit vooral een planningsvraag. Wilt u sneller, dan biedt artikel 117 Rv de mogelijkheid om verkorting te vragen; in echte spoedgevallen is het kort geding de aangewezen weg. Voor de gedaagde in het buitenland geldt het omgekeerde: krijgt u een Nederlands processtuk in handen, kijk dan meteen naar de datum waarop de zaak dient. Die datum ligt verder weg dan bij een binnenlandse zaak, maar hij is even hard.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke termijn geldt bij een gedaagde in het buitenland?
Bij de beoordeling van een verzoek om verstek te verlenen zette de Hoge Raad eerst de drie dagvaardingstermijnen van dit artikel uiteen: ten minste vier weken bij een gedaagde in een staat waar de Europese betekeningsregels of het Haagse betekeningsverdrag gelden, ten minste drie maanden bij een gedaagde buiten dat gebied, en ten minste een week als in Nederland aan de gedaagde in persoon of aan een door hem voor die zaak gekozen woonplaats wordt betekend. Vervolgens besliste hij dat bij betekening van een rechtsmiddelexploot aan het kantoor van de advocaat bij wie de geadresseerde in de vorige instantie woonplaats had gekozen, kan worden volstaan met de termijn van een week uit het derde lid - niet alleen wanneer die persoon buiten Europa woont, maar ook wanneer hij woont in een staat waar de Europese betekeningsregels of het Haagse betekeningsverdrag gelden. De rechter moet daarbij wel het verdedigingsbelang in het oog houden: bestaat er aanleiding te twijfelen of het stuk de buitenlandse geadresseerde heeft bereikt, dan verleent hij het verstek niet terstond en kan hij daarover inlichtingen inwinnen bij de advocaat aan wiens kantoor is betekend.
-
Woonplaats bij de advocaat: hoe lang?
De cassatiedagvaarding was niet in persoon betekend, maar aan het kantoor van de advocaat bij wie de gedaagde in de vorige instantie laatstelijk woonplaats had gekozen; de gedaagde woonde buiten Europa, wat normaal een dagvaardingstermijn van drie maanden zou vergen. De Hoge Raad oordeelt dat art. 79 lid 2 Rv, dat via art. 353 lid 1 Rv ook in hoger beroep geldt, een woonplaatskeuze oplevert waartoe de wet verplicht, in het belang van een vlot en ongestoord verloop van het proces. Die gekozen woonplaats blijft gedurende de termijn voor het instellen van een rechtsmiddel gelden als de voor die zaak gekozen woonplaats, zodat de korte termijn volstond.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.