Artikel 231 Rechtsvordering (231 Rv)

Een vonnis is pas bruikbaar als je het in handen hebt, en om het te laten uitvoeren heb je een bijzondere uitgave nodig. Artikel 231 Rv regelt allebei: nog dezelfde dag waarop uitspraak is gedaan stuurt de griffier een kopie naar de eiser, en ook naar de gedaagde als die in de zaak was verschenen. Gaat het om een eindvonnis, dan wordt het afschrift voor de partij die tot tenuitvoerlegging van dat vonnis kan overgaan, opgemaakt in executoriale vorm. Dat stuk heet in de praktijk de grosse.

Afschrift en grosse zijn niet hetzelfde

Een gewoon afschrift is een kopie van de uitspraak: je leest eruit wat er is beslist en waarom. Een afschrift in executoriale vorm is meer dan dat. Het draagt het bevel waarmee een deurwaarder aan het werk kan: beslag leggen, ontruimen, loon of banktegoeden uitwinnen. Zonder zo'n stuk mag de deurwaarder niets. Wie het vonnis alleen als kopie ontvangt, heeft dus wel de inhoud, maar nog geen instrument om het af te dwingen.

Wie krijgt wat, en wanneer

• De eiser krijgt op de dag van de uitspraak een afschrift.
• De verschenen gedaagde krijgt eveneens een afschrift op de dag van de uitspraak, zodat hij meteen weet waar hij aan toe is.
• De partij die kan executeren krijgt bij een eindvonnis het afschrift in executoriale vorm. Welke partij dat is, hangt af van wat het vonnis inhoudt: de wet knoopt niet aan bij de rol van eiser of gedaagde, maar bij de vraag wie tot tenuitvoerlegging kan overgaan.
• De gedaagde tegen wie verstek is verleend staat niet in deze regeling; die verneemt de uitspraak doorgaans doordat de deurwaarder het vonnis bij hem betekent.

- De rechtverkrijgenden onder algemene titel van de executerende partij, bijvoorbeeld de erfgenamen, kunnen eveneens een in executoriale vorm opgemaakt afschrift krijgen.

Een tweede grosse

Raakt de grosse zoek of is er om een andere reden een extra exemplaar nodig, dan verstrekt de griffier op verzoek een tweede of volgende afschrift in executoriale vorm aan de partij die mag executeren. Voor dat verzoek verklaart de wet twee leden van artikel 29 Rv van overeenkomstige toepassing, en die regelen iets heel concreets: je richt het verzoek tot de griffie waar de uitspraak is gedaan, er wordt griffierecht voor gerekend, en wordt het verzoek geheel of gedeeltelijk afgewezen, dan kun je daartegen binnen twee weken na de dagtekening van die afwijzing schriftelijk in verzet komen bij de voorzieningenrechter. Elk afschrift dat in executoriale vorm wordt opgemaakt, krijgt bovendien een dagtekening. Zo is later na te gaan welk exemplaar wanneer is afgegeven, wat van belang is als er discussie ontstaat over de vraag met welk stuk de deurwaarder aan de slag is gegaan.

Een voorbeeld: een verhuurder wint een procedure over een huurachterstand en wil ontruimen. Hij ontvangt de grosse, geeft die aan de deurwaarder, en de deurwaarder betekent het vonnis aan de huurder voordat hij tot uitvoering overgaat. Blijkt de grosse in het archief van het advocatenkantoor onvindbaar, dan vraagt de verhuurder bij de griffier een tweede grosse aan; hij hoeft de procedure niet over te doen.

In de praktijk

Controleer bij ontvangst of je stuk een grosse is of alleen een afschrift, zeker als je snel wilt executeren. Ben je juist de partij tegen wie een vonnis is gewezen, dan is het afschrift van de griffier het startpunt om te beoordelen of je een rechtsmiddel wilt instellen; de termijnen daarvoor lopen niet vanaf het moment dat jij het stuk leest, maar vanaf de uitspraak of vanaf de betekening, afhankelijk van het rechtsmiddel. Wacht daarom niet af tot de deurwaarder langskomt, maar vraag het vonnis op zodra je hoort dat er uitspraak is gedaan.