Artikel 432 Rechtsvordering (432 Rv)

Dit artikel beschermt derden, zoals een bank, een werkgever of een verzekeraar, tegen de gevolgen van een vonnis dat nog kan sneuvelen. Is een vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan mag het pas tegen zo'n derde worden uitgevoerd, en mag die derde er ook pas aan voldoen, als er acht dagen zijn verstreken sinds de betekening aan de verliezende partij en er een verklaring van de griffier ligt dat er geen rechtsmiddel is aangetekend.

Voorlopige tenuitvoerlegging en het gewone geval

Veel vonnissen worden uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dan mag de winnende partij meteen aan de slag, ook als de ander in hoger beroep gaat. Ontbreekt die verklaring, dan schorst het instellen van een rechtsmiddel de tenuitvoerlegging. Over dat geval gaat deze bepaling.

De executie ligt stil zodra verzet, hoger beroep of cassatie daadwerkelijk is ingesteld; de enkele mogelijkheid om dat nog te doen houdt haar niet tegen. Voor executie tegen een derde stelt dit artikel daarnaast twee eigen voorwaarden.

De twee voorwaarden

De eerste is tijd: er moeten acht dagen zijn verstreken sinds het vonnis is betekend aan de partij die in het ongelijk is gesteld. Die termijn begint met de betekening, niet met de uitspraak zelf.

De tweede is een bewijsstuk: een verklaring van de griffier dat in zijn registers geen verzet, hoger beroep of cassatie tegen dit vonnis is aangetekend. Dat zijn de rechtsmiddelenregisters van artikel 433 Rv. Zonder die verklaring mag de derde niet betalen en kan er tegen hem niet worden geëxecuteerd.

Een voorbeeld. Een schuldeiser legt beslag onder de werkgever van zijn debiteur, op grond van een vonnis dat niet uitvoerbaar bij voorraad is verklaard. De werkgever krijgt het verzoek een deel van het loon af te dragen. Hij mag dat pas doen als de acht dagen sinds de betekening voorbij zijn en de deurwaarder de verklaring van de griffier overlegt. Zolang een van beide ontbreekt, staat de wet hem niet toe aan het vonnis te voldoen.

Wat dit betekent voor de derde

Voor de derde komt het aan op drie vragen: is het vonnis betekend aan de verliezende partij, zijn sindsdien acht dagen verstreken, en is de verklaring van de griffier overgelegd? Die gegevens kunt u bij de deurwaarder opvragen voordat u iets afdraagt of afgeeft.

Wat dit betekent voor partijen

Voor de verliezende partij is dit een tijdelijke bescherming: zolang er geen verklaring van de griffier ligt, kan er bij derden niet worden geïncasseerd. Voor de winnende partij hangt het tempo van de incasso bij derden daardoor af van de vraag of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard; zonder die verklaring kan een ingesteld rechtsmiddel de incasso bij derden voor de duur van de procedure stilleggen.