← Terug 353 · Welke regels van de eerste aanleg meelopen in hoger beroep Verder 356 · Het hof houdt de zaak aan zich na vernietiging →

Artikel 355 Rechtsvordering (355 Rv)

Terugverwijzing na bekrachtiging van een tussenvonnis

Wettekst

In geval van beroep van een tussenvonnis verwijst de rechter in beroep, wanneer hij het vonnis bekrachtigt, de zaak naar de rechter in eerste aanleg om op de hoofdzaak te worden beslist. Niettemin kan de rechter in beroep de hoofdzaak in het hoogste ressort zelf afdoen op eenstemmig verlangen van partijen of indien het geding in staat van wijzen is.

Toelichting

Is er hoger beroep ingesteld tegen een tussenvonnis en houdt dat vonnis stand, dan moet er nog van alles gebeuren: de hoofdzaak is immers niet beslist. Artikel 355 Rv bepaalt wat er dan gebeurt. Het gerechtshof bekrachtigt het tussenvonnis en verwijst de zaak terug naar de rechter in eerste aanleg, die de hoofdzaak verder behandelt. Op die hoofdregel bestaan twee uitzonderingen.

Waarom terugverwijzing het uitgangspunt is

Een tussenvonnis beslist nog niet over het geschil zelf; het regelt een tussenstap, bijvoorbeeld een bewijsopdracht. Wordt die stap in hoger beroep goedgekeurd, dan hoort het vervolg thuis waar het was: bij de rechtbank of de kantonrechter die de zaak onder zich had. Partijen behouden zo hun twee feitelijke instanties, want tegen het latere eindvonnis staat opnieuw hoger beroep open.

De eerste uitzondering: partijen willen het samen

Verlangen beide partijen eenstemmig dat het gerechtshof de hoofdzaak zelf afdoet, dan mag dat. Zij kiezen er dan bewust voor een instantie over te slaan, met de kanttekening die de wet er meteen bij zet: het hof beslist dan in het hoogste ressort, dus zonder dat er nog een feitelijke ronde volgt. Dat is een keuze voor snelheid ten koste van een extra beoordeling van de feiten.

De tweede uitzondering: de zaak is beslisrijp

Ook zonder die instemming kan het hof de zaak afdoen als het geding in staat van wijzen is. Dat betekent dat alles wat nodig is om te beslissen er al ligt: de standpunten zijn uitgewisseld, het bewijs is geleverd of niet meer nodig, en er valt niets meer te onderzoeken. Terugverwijzen zou in zo'n geval alleen tijd en geld kosten.

Een voorbeeld. De rechtbank draagt een partij op iets te bewijzen; de andere partij gaat daartegen in beroep. Het hof vindt de bewijsopdracht juist en bekrachtigt het tussenvonnis. De zaak gaat terug naar de rechtbank, waar de getuigen alsnog worden gehoord. Waren de getuigen inmiddels al gehoord en lag er niets meer open, dan had het hof de zaak ook zelf kunnen afdoen.

Wat dit voor u betekent

Terugverwijzing voelt als vertraging, maar levert wel een extra kans op: u krijgt de hoofdzaak nog volledig in twee instanties. Wilt u juist snelheid, overleg dan met de wederpartij of u samen om afdoening door het hof vraagt. Doe dat weloverwogen; wat het hof dan beslist, is feitelijk het eindpunt.

In de praktijk

Bereken vooraf wat een tussentijds beroep u oplevert. Verliest u het, dan bent u maanden verder en staat u weer bij dezelfde rechter. Wint u het, dan komt artikel 356 Rv in beeld en kan het hof de zaak juist aan zich houden. Neem dit mee in de afweging of u tussentijds beroep vraagt of liever wacht tot het eindvonnis.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Terugwijzen of zelf afdoen na een tussenvonnis

    Hoge Raad · 2017-11-24 · ECLI:NL:HR:2017:3018

    Nadat het hof het eerste tussenvonnis had vernietigd, hield het de zaak aan zich. De Hoge Raad oordeelt dat artikel 356 Rv de mogelijkheid biedt om terug te wijzen naar de rechtbank maar daartoe niet verplicht, en dat het al dan niet gebruikmaken van die bevoegdheid aan het beleid van de rechter in hoger beroep is overgelaten en zich niet voor toetsing in cassatie leent.

  2. Tussenuitspraak, tenzij het hof zelf afdoet

    Hoge Raad · 2015-06-19 · ECLI:NL:HR:2015:1689

    Na een deelgeschil – een korte procedure waarin de rechter één onderdeel van een letselschadezaak beslist om onderhandelingen op gang te helpen – was de verzekeraar in hoger beroep en daarna in cassatie gekomen, maar met een verzoekschrift in plaats van een dagvaarding. De Hoge Raad beslist dat het geding waarin tegen een deelgeschilbeschikking wordt opgekomen een dagvaardingsprocedure is: de aansprakelijkheidszaak die in art. 1019w en art. 1019cc lid 3 Rv als 'de procedure ten principale' wordt aangeduid, is immers een dagvaardingsprocedure. Is toch een verzoekschrift gebruikt, dan kan de behandeling volgens de regels van de dagvaardingsprocedure worden voortgezet. Zo verbindt de uitspraak het deelgeschil aan de vorm van de hoofdzaak waarvoor het is bedoeld.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 353 · Welke regels van de eerste aanleg meelopen in hoger beroep Verder 356 · Het hof houdt de zaak aan zich na vernietiging →