Artikel 401c Rechtsvordering (401c Rv)

Samenloop van verzet en cassatie na een verstekuitspraak

Indien het beroep in cassatie van een bij verstek gewezen uitspraak wordt ingesteld, terwijl verzet nog open staat, kan de verweerder niet meer verzet doen, indien hij heeft gebruik gemaakt van de bevoegdheid, hem in artikel 401b, tweede lid, toegekend.
Ingeval van verzet vervalt het geding bij de Hoge Raad, onverminderd het recht van partijen om, na de uitspraak op het verzet, in cassatie op te komen tegen die uitspraak, zomede van de oorspronkelijke eiser om alsdan binnen dezelfde termijn in cassatie op te komen tegen de uitspraak bij verstek voor wat betreft de beslissingen, die door het verzet niet zijn getroffen.
Ingeval, voordat verzet is gedaan, het geding bij de Hoge Raad geëindigd is, belet dit niet het alsnog doen van verzet. Indien de Hoge Raad ten principale uitspraak deed, moet het verzet bij hem worden gedaan. In alle gevallen is de rechter gebonden aan hetgeen de Hoge Raad omtrent rechtspunten had beslist. Tweede afdeling. De termijn van beroep in cassatie in vorderingsprocedures en de schorsende kracht daarvan

Toelichting

Tegen een verstekuitspraak kunnen twee wegen tegelijk openstaan: de niet-verschenen partij kan in verzet bij de rechter die de uitspraak deed, en de andere partij kan cassatie instellen. Artikel 401c Rv ordent die samenloop. Het bepaalt wanneer verzet niet meer kan, wat er met de zaak bij de Hoge Raad gebeurt als er toch verzet komt, en hoe ver de doorwerking van de rechtsoordelen van de Hoge Raad reikt.

Wie meedoet in cassatie, verspeelt zijn verzet

Stelt de wederpartij cassatie in terwijl uw verzettermijn nog loopt, dan mag u op grond van artikel 401b Rv bij de Hoge Raad verweer voeren en zelfs incidenteel beroep instellen. Maakt u van die bevoegdheid gebruik, dan kunt u daarna geen verzet meer doen. U hebt dan immers gekozen: u vecht de zaak uit in cassatie, en dan hoort daar niet ook nog een volledige feitelijke herkansing bij dezelfde rechter bij.

Wat er gebeurt als u wel verzet doet

Kiest u voor verzet, dan vervalt het geding bij de Hoge Raad. De zaak keert terug naar de rechter die de verstekuitspraak deed en wordt daar alsnog op tegenspraak behandeld. Wat er in cassatie al was ingediend, verliest daarmee zijn doel.

Dat is niet het einde van de cassatiemogelijkheden. Na de uitspraak op het verzet kunnen partijen tegen díe uitspraak in cassatie. Bovendien krijgt de oorspronkelijke eiser binnen dezelfde termijn de gelegenheid alsnog op te komen tegen de verstekuitspraak, maar dan alleen voor de beslissingen die door het verzet niet zijn geraakt. Zo blijft geen enkel onderdeel buiten beoordeling.

Als de cassatiezaak al is geëindigd

Was de zaak bij de Hoge Raad al afgedaan voordat er verzet werd gedaan, dan staat dat aan verzet niet in de weg. Heeft de Hoge Raad de zaak zelf ten principale afgedaan, dan moet het verzet bij hem worden ingesteld. In alle gevallen geldt dat de rechter die de zaak verder behandelt gebonden is aan de rechtsoordelen die de Hoge Raad al heeft gegeven. Over de feiten kunt u dus opnieuw strijden, over de uitgemaakte rechtspunten niet.

Een voorbeeld. Een partij verschijnt in hoger beroep niet en wordt bij verstek veroordeeld. De wederpartij vindt de toegewezen schadevergoeding te laag en stelt cassatie in. De niet-verschenen partij moet nu kiezen: meedoen bij de Hoge Raad en haar verzet opgeven, of in verzet gaan bij het hof, waardoor het geding bij de Hoge Raad vervalt en het hof de zaak alsnog volledig behandelt.

In de praktijk

Maak die keuze niet gaandeweg maar bewust en vroeg. Verzet geeft u een volledige feitelijke herkansing, cassatie alleen een toets op recht en motivering; heeft uw verhaal vooral feitelijke kanten, dan is verzet meestal het sterkere spoor. Let daarbij scherp op de termijnen van beide routes en laat u adviseren voordat u ook maar iets bij de Hoge Raad indient, want die stap is onomkeerbaar.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Verzet bij de Hoge Raad na afdoening ten principale

Hoge Raad · 2011-02-11 · ECLI:NL:HR:2011:BO4936

Het cassatieberoep was gericht tegen een bij verstek gewezen arrest van het hof en de Hoge Raad deed de zaak zelf af. De Hoge Raad merkt op dat in dat geval op grond van de tweede zin van art. 401c lid 3 Rv verzet openstaat bij de Hoge Raad zelf. Dat verzet geldt als verzet tegen de beslissing in hoger beroep en leidt dus tot een nieuwe behandeling in hoger beroep, met inachtneming van wat de Hoge Raad over de rechtspunten heeft beslist.
Na verzet alleen cassatie tegen het verzetarrest

Hoge Raad · 2010-06-25 · ECLI:NL:HR:2010:BM3917

De in hoger beroep niet verschenen partij had verzet ingesteld tegen het verstekarrest en kwam daarnaast in cassatie op tegen dat verstekarrest. De Hoge Raad oordeelt dat voor haar op grond van art. 401c lid 2 Rv in dat geval alleen tegen het arrest op het verzet cassatieberoep openstaat; voor het overige is zij niet-ontvankelijk.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst