- De rechter stelt de termijnen voor het nemen van de conclusies vast.
- Partijen kunnen uitstel vragen voor het nemen van conclusies. De rechter volgt een daartoe strekkend, eenstemmig verzoek van partijen, tenzij dit zou leiden tot onredelijke vertraging van het geding.
- Het eerste en het tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op de termijnen voor het verrichten van andere proceshandelingen dan conclusies en op de mogelijkheid om daarvoor uitstel te krijgen.
- Wanneer een proceshandeling niet is verricht binnen de daarvoor gestelde termijn en daarvoor geen uitstel kan worden verkregen, vervalt het recht om de desbetreffende proceshandeling te verrichten.
←
Terug 132 · De conclusies van repliek en dupliek
Verder 136 · De bevoegdheid om een eis in reconventie in te stellen
→
Artikel 133 Rv: Termijnen voor proceshandelingen en het vragen van uitstel
Termijnen voor proceshandelingen en het vragen van uitstel
Wettekst
Toelichting
Een procedure loopt op termijnen. Wie zijn stuk niet op tijd indient, verliest de kans om het nog te doen. Dit artikel bepaalt wie die termijnen vaststelt, wanneer uitstel wordt verleend en wat er gebeurt als een termijn ongebruikt verstrijkt.
Wie de termijn bepaalt
De rechter stelt de termijnen vast voor het nemen van de conclusies. Dat gebeurt op de rol: bij elke roldatum hoort een handeling en een termijn. Dezelfde regels gelden voor andere proceshandelingen dan conclusies, zoals het nemen van een akte, het overleggen van stukken of het opgeven van getuigen.
Uitstel vragen
Partijen kunnen uitstel vragen. Vragen zij het samen en zijn zij het eens, dan volgt de rechter dat verzoek, tenzij dit zou leiden tot onredelijke vertraging van het geding. Instemming van de wederpartij weegt dus zwaar, maar zij is niet doorslaggevend: de rechter bewaakt de doorlooptijd van de zaak ook in het algemeen belang.
Vraagt u alleen uitstel, zonder instemming van de ander, dan beslist de rechter aan de hand van wat redelijk is in het licht van het verloop van de zaak. De gerechten hanteren daarbij vaste gewoonten over hoe lang en hoe vaak uitstel wordt verleend.
Het verval van het recht
Dit is de scherpe kant van de bepaling. Wordt een proceshandeling niet binnen de gestelde termijn verricht en kan er geen uitstel worden verkregen, dan vervalt het recht om die handeling nog te verrichten. De zaak gaat dan verder zonder uw stuk. Dat kan hard uitpakken. Een gedaagde die zijn conclusie van antwoord niet op tijd neemt, verliest de mogelijkheid om verweer te voeren, terwijl hij misschien een goed verhaal had. Een eiser die zijn akte laat lopen, mist de kans om een stuk in het geding te brengen dat zijn vordering had kunnen dragen.
Een voorbeeld. Een ondernemer heeft twee weken om een akte te nemen over een reeks facturen. Hij is met vakantie en denkt dat het wel goedkomt. Op de roldatum is er niets ingediend en er is geen uitstel gevraagd. Het recht om die akte te nemen vervalt; de facturen komen niet in het dossier en de rechter beslist zonder.
Hoe u dit voorkomt
- Zet elke roldatum in uw agenda, met een herinnering ruim daarvoor.
- Vraag uitstel vóór de datum, niet erna, en vraag de wederpartij om instemming; dat vergroot de kans aanzienlijk.
- Lever liever een korter stuk op tijd dan een perfect stuk te laat.
- Regel vervanging bij ziekte of vakantie, zeker wanneer u in persoon procedeert.
In de praktijk
Rolbewaking is een van de belangrijkste taken van een advocaat of gemachtigde. Procedeert u zelf, dan bent u die bewaker. Neem bij twijfel contact op met de griffie over de eerstvolgende datum en de handeling die daarbij hoort; artikel 91 Rv verplicht de rechter die handeling telkens aan te wijzen, dus die informatie is er.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Akte niet-dienen: bindende eindbeslissing
De memorie van grieven was te laat ingediend en de rolraadsheer verleende akte niet-dienen, waarmee het recht om dat stuk te nemen verviel. De Hoge Raad overwoog dat op grond van art. 133 lid 4 Rv het recht om een proceshandeling te verrichten vervalt als die niet binnen de termijn is verricht en daarvoor geen uitstel kan worden verkregen, maar dat de eisen van een goede procesorde kunnen meebrengen dat het onaanvaardbaar is om akte niet-dienen te verlenen ook al is aan die voorwaarden voldaan. De beslissing is een bindende eindbeslissing waarvan de rechter onder omstandigheden mag terugkomen; op dat punt kwam de Hoge Raad deels terug van zijn eerdere rechtspraak.
-
Waarop rust een procesreglement?
Een hof paste een eigen, strenger reglement toe en verleende ambtshalve akte niet-dienen. De Hoge Raad oordeelde dat een door een bevoegd rechterlijk orgaan vastgesteld en behoorlijk bekendgemaakt procesreglement recht is in de zin van art. 79 RO en dus in cassatie kan worden getoetst, en dat de bevoegdheid om zo'n reglement vast te stellen voortvloeit uit art. 133 Rv, omdat de rechter de termijnen voor de conclusies vaststelt. In dit geval was de toepassing wél in strijd met een goede procesorde, omdat zonder waarschuwing akte niet-dienen was verleend.
-
Verval van recht op de rol
Op de rol was vastgesteld dat het recht om een akte te vragen of een mondelinge behandeling te verzoeken was vervallen omdat een instructie uitbleef. De Hoge Raad stelde voorop dat de rechter de termijnen vaststelt voor de conclusies en voor andere proceshandelingen, dat het recht om een proceshandeling te verrichten vervalt als die niet binnen de termijn is verricht en geen uitstel kan worden verkregen, en dat deze bepalingen in hoger beroep van overeenkomstige toepassing zijn.
-
Vertragingstaak als grond voor lengtelimieten
In een kort geding van advocaten tegen de Staat over de maximale lengte van processtukken in hoger beroep beantwoordt de Hoge Raad prejudiciele vragen. Hij oordeelt dat de rechter bevoegd is grenzen te stellen aan de omvang van processtukken, en baseert die bevoegdheid op de eisen van een goede procesorde, op zijn bevoegdheid de beslissingen te nemen die nodig zijn voor een goed verloop van de procedure (art. 19 lid 2 Rv) en op zijn taak te waken tegen onredelijke vertraging (art. 20 lid 1 Rv). Die bevoegdheid mag ook in een landelijk procesreglement worden geregeld.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.