Artikel 479h Rechtsvordering (479h Rv)

Soms zijn twee partijen elkaar over en weer iets schuldig. De schuldeiser heeft een vonnis, maar hij moet zelf ook nog iets aan de ander betalen of afgeven. Artikel 479h Rv maakt het dan mogelijk dat hij beslag legt onder zichzelf. Hij treedt daarmee tegelijk op als beslaglegger en als degene onder wie het beslag rust. In de praktijk heet dat eigenbeslag, en het voorkomt dat hij moet uitbetalen aan iemand die hem op hetzelfde moment niets betaalt.

Waarop het eigenbeslag kan rusten

• Bestaande vorderingen. Alles wat de schuldenaar op de schuldeiser te vorderen heeft.
• Toekomstige vorderingen uit een lopende band. Ook vorderingen die de schuldenaar rechtstreeks zal krijgen uit een rechtsverhouding die op het moment van beslaglegging al bestaat, vallen eronder. Een verhouding die pas later ontstaat, valt erbuiten.

- Roerende zaken onder zich. Zaken van de schuldenaar die de schuldeiser voor hem houdt, mits het geen registergoederen zijn.

Hoe het loopt

Het eigenbeslag wordt niet met een briefje gelegd, maar door een deurwaarder bij exploot; artikel 479i Rv schrijft voor wat daarin moet staan. Gaat het om zaken of om goederen die moeten worden geleverd, dan kan hij die na de termijn van artikel 479j Rv aan de deurwaarder overgeven, zodat ze volgens de gewone regels kunnen worden geëxecuteerd. Liggen er ook beslagen van andere schuldeisers, dan geldt via artikel 479k Rv de samenloopregeling van artikel 478 Rv.

Een voorbeeld. Een verhuurder heeft een vonnis tegen zijn oud-huurder wegens schade aan het gehuurde, terwijl hij zelf de waarborgsom nog moet terugbetalen. Hij kan onder zichzelf beslag leggen op die terugbetalingsplicht en zich daarop verhalen.

In de praktijk

Voor de beslaglegger voorkomt dit dat hij eerst betaalt en daarna achter zijn eigen geld aan moet. Voor de schuldenaar betekent het dat een betaling of afgifte die hij verwachtte, wordt aangehouden; hij is die aanspraak niet kwijt, maar zij wordt gebruikt om de schuld te voldoen. Vindt hij dat de beslaglegger daarmee te ver gaat, bijvoorbeeld omdat er geen geldige titel is of omdat er beslag ligt op iets wat buiten het bereik valt, dan is de weg het executiegeschil van artikel 438 Rv of een kort geding bij de voorzieningenrechter. Gaat het om beslag op periodieke inkomsten, dan gelden ook hier de gewone grenzen, waaronder de beslagvrije voet.