← Terug 451 · Verzorging van vee en gewassen tijdens een beslag Verder 455 · Opbrengsten van de in beslag genomen zaken →

Artikel 453a Rechtsvordering (453a Rv)

De blokkerende werking van het beslag

Wettekst

  1. Een vervreemding, bezwaring, onderbewindstelling of verhuring van de zaak, tot stand gekomen nadat deze in beslag genomen is, kan niet tegen de beslaglegger worden ingeroepen.
  2. Rechten door een derde anders dan om niet verkregen, worden geëerbiedigd, mits de zaak in zijn handen is gekomen en hij toen te goeder trouw was.

Toelichting

Beslag ontneemt u niet de eigendom, maar het bevriest de situatie. Dit artikel bepaalt dat een verkoop, een bezwaring, een onderbewindstelling of een verhuur van de zaak die na het beslag tot stand komt, niet tegen de beslaglegger kan worden ingeroepen. Voor hem is het alsof er niets is gebeurd: hij kan de executie gewoon voortzetten.

Wat blokkerende werking betekent

De handeling is niet nietig. Verkoopt iemand een beslagen zaak, dan geldt die koop tussen hem en de koper; hij kan er alleen niet mee bereiken dat het beslag verdwijnt. De beslaglegger kan de zaak laten verkopen alsof zij nog van zijn schuldenaar is, en de koper raakt haar dan kwijt. Hetzelfde geldt voor een pandrecht dat na het beslag wordt gevestigd, voor een bewind en voor een huurovereenkomst die na het beslag is gesloten.

Voor wie met beslag te maken heeft, is dit een belangrijke waarschuwing. De beslagen zaak mag u blijven gebruiken, maar wegdoen heeft geen zin: het lost de schuld niet op, het levert de koper of huurder een probleem op, en het kan u zelf in ernstige problemen brengen, want het onttrekken van beslagen zaken is strafbaar.

De bescherming van de derde te goeder trouw

Het tweede lid maakt hierop een uitzondering voor de derde die niets wist. Rechten die hij anders dan om niet heeft verkregen, worden geëerbiedigd, maar alleen als de zaak in zijn handen is gekomen en hij op dat moment te goeder trouw was.

Er zijn dus drie eisen. Er moet tegenprestatie zijn geleverd, dus een geschenk valt erbuiten. De zaak moet daadwerkelijk aan hem zijn afgegeven; een koop op papier is niet genoeg. En hij moet op dat moment niet hebben geweten of hoeven te weten dat er beslag lag. Wie een auto koopt zonder het kentekenregister te raadplegen, waarin het beslag zichtbaar is, komt met dat laatste in de problemen.

Een voorbeeld. Iemand verkoopt kort na een beslag zijn aanhanger aan een onbekende, die contant betaalt en de aanhanger meeneemt. Wist de koper niets van het beslag en kon hij dat ook niet weten, dan houdt hij de aanhanger. Wist hij ervan, of ging het om een aanhanger die hij cadeau kreeg, dan kan de beslaglegger de zaak alsnog uitwinnen en staat de koper met lege handen.

In de praktijk

Bent u koper, controleer dan bij grotere aankopen of er beslag ligt, zeker bij voertuigen; dat is de goedkoopste verzekering die er is. Bent u geëxecuteerd, ga dan niet over tot verkoop of verhuur van beslagen zaken, maar bespreek met het kantoor uit het exploot of verkoop met afdracht van de opbrengst mogelijk is, want dat levert doorgaans meer op dan een executieverkoop. En meent u dat het beslag niet had gemogen, laat dat dan beoordelen langs de weg van artikel 438 Rv in plaats van het probleem met een verkoop te willen oplossen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Het beslag blijft werken na verkoop van de zaak

    Hoge Raad · 2009-02-20 · ECLI:NL:HR:2009:BG7729

    De Ontvanger had beslag gelegd op machines die daarna waren overgedragen aan een ander bedrijf, dat vervolgens failleerde; de curator verkocht de machines. De Ontvanger vroeg de voorzieningenrechter op grond van artikel 481 Rv een rechter-commissaris te benoemen voor een rangregeling over de opbrengst. De Hoge Raad oordeelt dat de beslaglegger door het faillissement van de derde-verkrijger de zaak niet meer zelf kan uitwinnen; hij kan in dat faillissement alleen opkomen om naar zijn rang als bevoorrecht op de opbrengst te worden erkend, en heeft dus geen aanspraak op een afzonderlijke verdeling op de voet van artikel 481 en volgende Rv, maar krijgt het hem toekomende via de uitdelingslijst. Voor dit artikel is dat van belang omdat het de grens markeert tussen de rangregeling buiten faillissement en de verdeling in faillissement.

  2. Wie kan derdenverzet gebruiken?

    Hoge Raad · 2022-02-11 · ECLI:NL:HR:2022:164

    Op een merkrecht was beslag gelegd dat moest zekeren dat het alsnog zou worden geleverd; de schuldenaar had het merk daarna toch aan een ander verkocht. De Hoge Raad zet uiteen welke wegen voor die latere koper openstaan: hij kan in de hoofdzaak worden betrokken, zich voegen of tussenkomen, een kort geding beginnen, en - als hij bij de hoofdzaak niet betrokken is geweest - derdenverzet instellen. Daarmee benoemt de Hoge Raad zelf de voorwaarde die ook in de wettekst staat: derdenverzet is er voor wie geen partij in het geding was.

  3. Welk recht bepaalt of een rechtspersoon nog bestaat?

    Hoge Raad · 2015-11-13 · ECLI:NL:HR:2015:3299

    In deze zaak waren beslagen goederen overgedragen, waarna de beslagen rechtspersoon ophield te bestaan. De Hoge Raad overwoog dat een overdracht in weerwil van een beslag alleen tot gevolg heeft dat de beslaglegger die overdracht mag negeren omdat zij jegens hem niet kan worden ingeroepen, zodat hij nog steeds verhaal kan nemen op de goederen waarop het beslag rust; hij noemde daarbij onder meer artikel 453a Rv. Daarvoor moet de beslaglegger het beslag wel vervolgen, wat bij een conservatoir beslag betekent dat hij tijdig een eis in de hoofdzaak instelt en die wordt toegewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 451 · Verzorging van vee en gewassen tijdens een beslag Verder 455 · Opbrengsten van de in beslag genomen zaken →