Artikel 584r Rechtsvordering (584r Rv)

Soms gaat een uitspraak er niet over dat een luchtvaartuig moet worden verkocht, maar dat het aan iemand moet worden afgegeven: aan een eigenaar die het terugvordert, aan een verhuurder na het einde van de overeenkomst, aan een koper aan wie geleverd had moeten worden. Dit artikel regelt hoe die afgifte wordt afgedwongen bij een toestel dat in de registers of in een verdragsregister te boek staat.

Eerst een bevel

De executie begint met hetzelfde bevel dat aan een beslag op een luchtvaartuig voorafgaat: een exploot van de deurwaarder met de opdracht om binnen vierentwintig uur aan de executoriale titel te voldoen. Wie het toestel vrijwillig afgeeft, voorkomt daarmee de kosten van de verdere uitvoering. Ook hier kan de voorzieningenrechter, gelet op de verwijzing naar diezelfde regeling, ruimte bieden om sneller op te treden als daar aanleiding voor is.

Hoe de afgifte gebeurt

Wordt er niet vrijwillig meegewerkt, dan neemt de deurwaarder het luchtvaartuig onder zich en geeft hij het af aan degene die het volgens de executoriale titel moet ontvangen. Hij mag daarbij de bevoegdheden gebruiken die hij ook bij een beslag op een toestel heeft: hij kan maatregelen nemen om vertrek te beletten, het toestel in gerechtelijke bewaring geven en het daarvoor binnen Nederland verplaatsen.

Wat er verder geldt

De wet verklaart een aantal bepalingen over toegang, bewaring en afgifte van overeenkomstige toepassing, met één uitdrukkelijke aanpassing: waar in die bepalingen wordt aangeknoopt bij de vordering waarvoor beslag is gelegd, komt hier de waarde van het luchtvaartuig daarvoor in de plaats. Bij een afgifte gaat het immers niet om een geldbedrag maar om het toestel zelf.

Een voorbeeld. Een verhuurbedrijf heeft een toestel verhuurd aan een maatschappij die na afloop van de huur weigert het terug te geven. Het bedrijf haalt een uitspraak waarin de afgifte wordt bevolen en laat die met een bevel betekenen. Blijft afgifte uit, dan gaat de deurwaarder naar de luchthaven, neemt het toestel onder zich en draagt het over aan het verhuurbedrijf, zo nodig na het in bewaring te hebben gegeven.

In de praktijk

Voor wie afgifte wil afdwingen, is een duidelijk omschreven uitspraak het halve werk: welk toestel, met welke kentekens, en aan wie het moet worden afgegeven. Voor degene die het toestel onder zich houdt, is de termijn kort en zijn de kosten van bewaring hoog; meewerken is vrijwel altijd goedkoper. Wie vindt dat de afgifte niet mag worden doorgezet, kan dat als executiegeschil aan de voorzieningenrechter voorleggen. De wet stelt daarvoor hier geen termijn, maar haast is wel geboden: zodra de vierentwintig uur voorbij zijn, mag de deurwaarder het toestel onder zich nemen.