Artikel 258 Rechtsvordering (258 Rv)

Een kort geding is bedoeld om snel een einde te maken aan een dringende situatie. Dat werkt alleen als het vonnis ook meteen mag worden uitgevoerd. Artikel 258 Rv zorgt daarvoor: de voorzieningenrechter kan zijn vonnis ook ambtshalve uitvoerbaar bij voorraad verklaren. Hij hoeft dus niet te wachten tot een partij daarom vraagt; hij mag het uit eigen beweging doen.

Waarom dit afwijkt van de hoofdregel

In een gewone bodemprocedure moet uitvoerbaarheid bij voorraad worden gevorderd. Vergeet de eiser dat, dan blijft het vonnis liggen zodra de wederpartij hoger beroep instelt. Voor het kort geding zou dat de hele opzet ondergraven: de spoed die de gang naar de voorzieningenrechter rechtvaardigde, zou dan alsnog stranden op een formaliteit. Daarom heeft de wetgever hier de rechter zelf de bevoegdheid gegeven.

Wat het betekent voor de executie

• Direct uitvoerbaar — de deurwaarder kan aan de slag zodra het vonnis is betekend.
• Hoger beroep houdt niets tegen — het instellen van beroep bij het gerechtshof schorst de uitvoering niet.

- Op eigen risico — wie executeert terwijl het oordeel voorlopig is, draait op voor de gevolgen als het vonnis geen stand houdt.

De grens: misbruik van executiebevoegdheid

Dat een vonnis mag worden uitgevoerd, betekent niet dat dit altijd mag gebeuren zoals de winnaar dat wil. In de rechtspraak is uitgekristalliseerd dat de tenuitvoerlegging misbruik van bevoegdheid kan opleveren, bijvoorbeeld wanneer het vonnis op een kennelijke vergissing berust of wanneer na de uitspraak feiten aan het licht zijn gekomen die de uitvoering onaanvaardbaar maken. Wie daarmee te maken krijgt, kan de voorzieningenrechter vragen de executie te schorsen. Dat is een zelfstandige procedure, waarin opnieuw met spoed wordt beslist.

Een voorbeeld: een verhuurder krijgt in kort geding een ontruiming toegewezen tegen een huurder die maandenlang overlast veroorzaakte. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard, ook al vroeg de verhuurder daar niet uitdrukkelijk om. De huurder stelt hoger beroep in, maar dat houdt de deurwaarder niet tegen. Wil hij de ontruiming voorlopig van tafel, dan moet hij daar zelf actief iets tegen ondernemen.

In de praktijk

Krijgt u een kortgedingvonnis tegen zich, ga er dan van uit dat het onmiddellijk kan worden uitgevoerd en handel meteen: neem contact op, zoek zo nodig een regeling of leg de zaak binnen enkele dagen aan de rechter voor. Bent u de winnende partij, laat het vonnis dan eerst betekenen; zonder betekening mag de deurwaarder niet tot uitvoering overgaan. En bedenk dat u het risico draagt als de bodemrechter of het gerechtshof later anders oordeelt over de zaak.