Artikel 427 Rechtsvordering (427 Rv)

Wie in cassatie wordt betrokken, kan zich niet alleen verdedigen maar ook zelf in de aanval. Dit artikel geeft de verweerder in een cassatieverzoekprocedure het recht om bij zijn verweerschrift eigen klachten tegen de beschikking aan te voeren. Dat mag zelfs als de gewone cassatietermijn allang voorbij is en als hij eerder had laten weten zich bij de uitspraak neer te leggen.

Termijn en berusting

Berusting betekent: te kennen geven dat u de beschikking aanvaardt en er geen rechtsmiddel tegen zult instellen. Via artikel 426, vierde lid, Rv geldt ook in verzoekprocedures de regel van artikel 400 Rv dat wie heeft berust geen cassatie meer kan instellen. Het eerste lid van dit artikel maakt daarop een uitzondering voor het beroep dat de verweerder bij zijn verweerschrift instelt. Die uitzondering is volgens rechtspraak van de Hoge Raad niet onbeperkt. Berust u pas op een moment waarop u het cassatieberoep van de ander en de omvang daarvan al kent, dan kan die berusting worden opgevat als het prijsgeven van de mogelijkheid om zelf nog incidenteel te klagen.

Dat de termijn van artikel 426 Rv hier geen rol speelt, hangt samen met de manier waarop het incidentele beroep in de procedure is ingebed. Het hangt aan het principale beroep: het bestaat alleen omdat de ander is begonnen, en het wordt daarom ingesteld op het moment waarop u antwoordt.

Hoe en wanneer

Het moet bij het verweerschrift gebeuren, dus binnen de termijn van drie weken die artikel 426b Rv geeft na het bericht van de griffier. Een apart stuk dat later komt, is te laat. Ook hier geldt dat een advocaat bij de Hoge Raad moet tekenen.

Het tweede lid stelt dezelfde inhoudelijke eis als bij het principale beroep: de klachten moeten in het stuk zelf worden omschreven, zoals artikel 426a Rv dat voor de procesinleiding voorschrijft. Daarnaast geldt het derde lid van artikel 410 Rv. Laat de partij die het cassatieberoep begon de instantie varen, dan blijft het incidentele beroep mogelijk: u kunt de Hoge Raad binnen twee weken na de kennisgeving van die afstand vragen een termijn te bepalen waarbinnen u dat beroep alsnog instelt.

In de praktijk wordt het incidentele beroep vaak voorwaardelijk ingesteld: de klachten worden alleen ter beoordeling voorgelegd voor het geval het principale beroep slaagt. Blijft de beschikking overeind, dan hoeft over uw eigen klachten niet meer te worden beslist en houdt u gewoon wat u had.

Een voorbeeld. Een verzoeker krijgt bij het gerechtshof een deel van zijn verzoek toegewezen. Hij is er niet blij mee, maar berust. De wederpartij gaat wel in cassatie tegen het toegewezen deel. Bij zijn verweerschrift kan de verzoeker nu alsnog klagen over het afgewezen deel, iets wat hem zonder dit artikel niet meer had vrijgestaan.

In de praktijk

Bespreek bij het eerste gesprek met uw cassatieadvocaat niet alleen de klachten van de tegenpartij, maar ook wat u zelf aan de beschikking mankeert. Dat is het enige moment waarop dat nog kan. Reken erop dat het incidentele beroep de zaak breder maakt en dat de wederpartij daarop volgens artikel 427a Rv nog mag antwoorden.