- Van uitspraken, waarbij een voorlopige voorziening wordt toegestaan of geweigerd, kan beroep in cassatie worden ingesteld voordat de einduitspraak is gewezen.
- Van andere tussenvonnissen of tussenarresten kan beroep in cassatie slechts tegelijk met dat van het eindvonnis of eindarrest worden ingesteld, tenzij de rechter anders heeft bepaald of artikel 75, eerste lid, van toepassing is.
←
Terug 400 · Berusting in de uitspraak sluit cassatie uit
Verder 401b · De verstekpartij en het cassatieberoep
→
Artikel 401a Rechtsvordering (401a Rv)
Cassatie tegen tussenuitspraken
Wettekst
Toelichting
Tijdens een procedure worden vaak beslissingen genomen die de zaak nog niet afdoen: een bewijsopdracht, de benoeming van een deskundige, een oordeel over de bevoegdheid. Artikel 401a Rv bepaalt wanneer u tegen zulke tussenuitspraken meteen naar de Hoge Raad kunt en wanneer u moet wachten. De hoofdregel is wachten; voor beslissingen over een voorlopige voorziening geldt een uitzondering.
Beslissingen over een voorlopige voorziening
Wordt tijdens de procedure een voorlopige voorziening toegestaan of geweigerd, dan kunt u daartegen cassatie instellen voordat de einduitspraak er is. Zo'n voorziening regelt de situatie voor de duur van het geding — denk aan een tijdelijke betalingsverplichting of een verbod dat direct werkt. Juist omdat die beslissing meteen ingrijpt, hoeft u niet te wachten tot de zaak in zijn geheel is beslist.
Andere tussenvonnissen en tussenarresten
Voor alle andere tussenuitspraken geldt dat cassatie pas mogelijk is tegelijk met het beroep tegen de einduitspraak. Dat voorkomt dat een procedure telkens wordt onderbroken doordat een partij over elke tussenstap naar de Hoge Raad stapt. Het betekent ook dat u klachten over zo'n tussenuitspraak niet verliest: u bewaart ze en voert ze aan wanneer de zaak is afgerond.
Op die hoofdregel bestaan twee uitzonderingen. De rechter die de tussenuitspraak deed, kan bepalen dat daartegen wél meteen een rechtsmiddel openstaat; hij stelt dan tussentijds beroep open, bijvoorbeeld omdat een principiële beslissing de rest van de procedure bepaalt. Daarnaast blijft het geval van artikel 75 Rv, eerste lid buiten de hoofdregel.
Zelf om openstelling vragen
Wilt u niet wachten, dan kunt u de rechter vragen tussentijds beroep open te stellen. Doe dat gericht en snel na de tussenuitspraak, en leg uit waarom doorprocederen zinloos of onnodig kostbaar is als die beslissing geen stand houdt. Wijst hij het af, dan resteert wachten tot het einde.
Een voorbeeld. In een bouwgeschil wijst het gerechtshof een tussenarrest waarin het een deskundige benoemt en tegelijk een verzoek om een voorlopige voorziening tot doorbetaling afwijst. Tegen die afwijzing kan meteen cassatie worden ingesteld; over de deskundigenbenoeming kan pas worden geklaagd bij het beroep tegen de einduitspraak, tenzij het hof daarvoor tussentijds beroep openstelt.
In de praktijk
Bepaal na een tussenuitspraak eerst in welke categorie zij valt, want daar hangt van af of er nu een termijn loopt. Gaat het om een voorlopige voorziening, laat dan meteen beoordelen of cassatie zin heeft. Gaat het om een andere tussenbeslissing, leg dan schriftelijk vast welke bezwaren u hebt, zodat die bij het beroep tegen de einduitspraak compleet kunnen worden aangevoerd.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat is een tussenarrest?
Een uitspraak is een tussenarrest als het dictum geen beslissing bevat waarmee aan het geding over enig deel van het gevorderde een einde wordt gemaakt. De Hoge Raad voegt daaraan toe dat ook een vonnis in een incident waarin de rechter een beroep op zijn onbevoegdheid verwerpt een tussenvonnis is, en dat het arrest waarin de appelrechter het hoger beroep daartegen verwerpt een tussenarrest is in de zin van art. 401a lid 2 Rv. Nu het hof niets anders had bepaald, kon cassatieberoep alleen samen met dat tegen het eindarrest worden ingesteld.
-
Wat is een 'voorlopige voorziening' in een tussenvonnis?
De zaak ging over een beslissing over het storten van een voorschot voor een deskundigenonderzoek. De Hoge Raad legt de uitzondering van artikel 337 lid 1 Rv uit: onder een vonnis waarbij een voorlopige voorziening wordt getroffen of geweigerd vallen niet de beslissingen die de rechter geeft in het kader van de voortgang en de instructie van de zaak. Tegen zulke beslissingen staat dus niet meteen hoger beroep open.
-
Uitgesloten cassatie maakt de rechter niet gebonden
In een procedure waarin de bijzondere wet cassatie tegen tussenvonnissen uitsloot, klaagde een partij over de inhoud van zo'n tussenvonnis. De Hoge Raad merkt op dat die klachten al afstuiten op art. 399 Rv: juist omdat gewoon cassatieberoep tegen die tussenvonnissen is uitgesloten, is de rechtbank niet gebonden aan haar daarin gegeven oordelen en kan de partij haar bezwaren bij de rechtbank zelf laten herstellen.
-
Wanneer moet tegen een heropeningsuitspraak worden opgekomen?
Na herroeping van een beschikking wegens valse stukken ging het om de vraag wanneer cassatieberoep moest worden ingesteld. De Hoge Raad zet daarbij het stelsel uiteen: op grond van art. 387 Rv heropent de rechter het geding als hij de aangevoerde grond juist bevindt en geeft hij partijen de kans hun stellingen en verweren aan te passen; komt hij daarna tot een ander oordeel, dan doet hij opnieuw uitspraak. De herroepingsprocedure bestaat dus uit twee afzonderlijke fasen: eerst de beslissing of heropening gerechtvaardigd is, daarna de nieuwe beoordeling van de zaak zelf.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.