- Het beslag op vorderingen die de geëxecuteerde op derden mocht hebben of uit een ten tijde van het beslag reeds bestaande rechtsverhouding rechtstreeks zal verkrijgen, en op hem toebehorende roerende zaken die onder derden mochten berusten en geen registergoederen zijn, geschiedt bij een exploot van een deurwaarder dat, behalve de gewone formaliteiten, op straffe van nietigheid inhoudt: a. een bevel aan de derde om het verschuldigde of de zaken onder zich te houden op straffe van onwaarde van elke in weerwil van het beslag gedane betaling of afgifte; b. een vermelding van de naam, voornaam en woonplaats van de executant en de naam en woonplaats van de geëxecuteerde; c. een vermelding van de titel uit hoofde waarvan het beslag wordt gelegd, en een opgave van hetgeen de geëxecuteerde krachtens deze titel aan de executant verschuldigd is; d. een keuze van woonplaats ten kantore van de deurwaarder; e. indien het beslag wordt gelegd op de vordering tot betaling van de koopsom van een onroerende zaak, nadat de koop van de zaak is ingeschreven in de openbare registers, bedoeld in afdeling 2 van titel 1 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek, op de wijze die is voorgeschreven in artikel 3 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek: een vermelding dat in weerwil van het beslag de koopsom aan de notaris kan worden betaald; f. indien het beslag wordt gelegd op een vordering als bedoeld in artikel 475, eerste lid, die een natuurlijk persoon op een bank als bedoeld in artikel 1:1 Wet op het financieel toezicht heeft: een vermelding van het bedrag waarop op grond van artikel 475a, vijfde lid, het beslag niet geldig is; g. Indien betekening aan het elektronisch adres van de derde-beslagene als bedoeld in het derde lid niet mogelijk is: de reden van deze onmogelijkheid.
- De deurwaarder laat aan de derde-beslagene afschrift van het beslagexploot en van de executoriale titel uit hoofde waarvan het beslag wordt gelegd, alsmede een formulier volgens een bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen model, waarop de verklaring bedoeld in artikel 476b kan worden gedaan. De deurwaarder en de derde-beslagene kunnen overeenkomen af te zien van het laten van dit formulier.
- Het afschrift van het beslagexploot, het afschrift van de executoriale titel en het formulier, bedoeld in het tweede lid, worden elektronisch gelaten aan het elektronisch adres van de derde-beslagene, mits deze derde aan een door Onze Minister van Justitie en Veiligheid aangewezen organisatie een elektronisch adres heeft opgegeven, waaraan kan worden betekend. Voor de derde-beslagene geldt het elektronische afschrift als het oorspronkelijke exploot.
- Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gegeven aangaande de registratie van de in het derde lid genoemde elektronische adressen. Deze regels kunnen betrekking hebben op de wijze van opgave, wijziging, afmelding en doorhaling van een elektronisch adres en de gevolgen ervan. Tevens worden bij algemene maatregel van bestuur regels gegeven aangaande de betrouwbaarheid en vertrouwelijkheid van, de voorwaarden waaronder en de wijze waarop een beslagexploot elektronisch kan worden gelaten. Het besluit tot aanwijzing van een organisatie als bedoeld in het derde lid wordt gepubliceerd in de Staatscourant.
- De voordracht voor de krachtens het vierde lid vast te stellen algemene maatregelen van bestuur wordt niet eerder gedaan dan vier weken nadat de ontwerpen aan beide kamers der Staten- Generaal zijn overgelegd.
←
Terug 474i · Reële executie van een titel tot levering van een aandeel
Verder 475a · Wat buiten het derdenbeslag valt
→
Artikel 475 Rechtsvordering (475 Rv)
Het derdenbeslag en de eisen aan het beslagexploot
Wettekst
Toelichting
Wie een vonnis heeft, hoeft niet te wachten tot zijn schuldenaar zelf betaalt. Hij kan het geld halen bij iemand die aan die schuldenaar moet betalen: de werkgever, de bank, een opdrachtgever of een huurder. Dat heet derdenbeslag. Artikel 475 Rv regelt hoe dat gaat. De deurwaarder legt het beslag bij exploot onder de derde, en dat exploot moet aan strenge eisen voldoen; ontbreekt een voorgeschreven onderdeel, dan kan de nietigheid ervan worden ingeroepen. Zolang dat niet gebeurt en de rechter de nietigheid niet uitspreekt, ligt er gewoon beslag, en de deurwaarder kan een verzuim nog met een aanvullend exploot herstellen.
Waar het beslag op ligt
Het beslag treft twee dingen. Ten eerste de vorderingen die de geëxecuteerde op de derde heeft, en ook vorderingen die hij nog gaat krijgen, mits die rechtstreeks voortvloeien uit een rechtsverhouding die op het moment van het beslag al bestond. Het loon over de komende maanden valt daar dus onder, omdat de arbeidsovereenkomst er al is. Ten tweede treft het beslag roerende zaken van de geëxecuteerde die zich bij de derde bevinden, voor zover het geen registergoederen zijn.
Wat het exploot moet bevatten
- Het bevel aan de derde. Hij moet het verschuldigde of de zaken onder zich houden. Betaalt of geeft hij toch af, dan heeft die betaling of afgifte geen waarde tegenover de beslaglegger en kan hij een tweede keer moeten betalen.
- De namen en woonplaatsen. Van de executant en van de geëxecuteerde, zodat de derde weet voor wie en tegen wie hij het geld moet vasthouden.
- De titel en het bedrag. Op welke executoriale titel het beslag berust en wat de geëxecuteerde daaruit verschuldigd is.
- Een woonplaatskeuze bij de deurwaarder. Zo is duidelijk waar de derde zijn verklaring en zijn vragen naartoe stuurt.
De wet noemt daarnaast drie bijzondere vermeldingen. Bij beslag op de koopsom van een onroerende zaak waarvan de koop al in de openbare registers is ingeschreven, moet in het exploot staan dat de koopsom ondanks het beslag aan de notaris mag worden betaald. Bij beslag op het banktegoed van een particulier moet het bedrag worden genoemd waarvoor het beslag niet geldig is, het deel dat dus buiten schot blijft. En kan het exploot niet elektronisch worden bezorgd, dan moet worden vermeld waarom niet.
Het formulier voor de verklaring
De derde-beslagene krijgt niet alleen het exploot, maar ook een afschrift van de executoriale titel en een formulier volgens een wettelijk vastgesteld model. Op dat formulier doet hij zijn verklaring: de opgave van wat hij aan de geëxecuteerde verschuldigd is of van hem onder zich heeft. De deurwaarder en de derde kunnen afspreken dat het formulier achterwege blijft, wat praktisch is bij grote organisaties die dit dagelijks digitaal afhandelen.
Elektronisch betekenen
Een derde die bij een daartoe aangewezen organisatie een elektronisch adres heeft opgegeven, krijgt het exploot, de titel en het formulier op dat adres. Voor hem geldt dat elektronische afschrift als het originele exploot. Hoe die adressen worden geregistreerd en hoe betrouwbaar en vertrouwelijk het verkeer moet zijn, is bij algemene maatregel van bestuur geregeld; de aanwijzing van de organisatie wordt in de Staatscourant bekendgemaakt.
In de praktijk
Voor de derde is dit een bepaling om serieus te nemen: negeren of gewoon doorbetalen kan betekenen dat hij het bedrag nog eens moet ophoesten. Voor degene bij wie beslag wordt gelegd is het exploot het stuk waaruit blijkt waarvoor en op welke titel wordt geëxecuteerd; controleer of het bedrag klopt en of bij een bankbeslag het vrij te laten bedrag is vermeld. Ontbreekt een onderdeel dat het eerste lid opsomt, kaart dat dan aan: op die onderdelen staat uitdrukkelijk nietigheid. Die treedt niet vanzelf in, want zij moet worden ingeroepen en door de rechter worden uitgesproken, en de deurwaarder kan een verzuim intussen nog met een aanvullend exploot herstellen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Kan beslag worden gelegd op kredietruimte?
Een schuldeiser wilde beslag leggen op het nog niet benutte deel van een kredietfaciliteit die zijn schuldenaar bij een bank had. De Hoge Raad oordeelde dat de bevoegdheid om krediet af te roepen een wilsrecht is dat naar zijn aard niet kan worden overgedragen: door overdracht zou een rechtsbetrekking ontstaan tussen de bank en een derde op wie zij geen enkele zeggenschap heeft, terwijl juist de persoon van haar wederpartij voor de bank van groot belang is. Omdat het recht niet overdraagbaar is, is het ook niet vatbaar voor beslag en executie. Het arrest laat zien wanneer de aard van een recht aan overdracht in de weg staat.
-
Bestond de vordering op het moment van het beslag?
De Ontvanger had derdenbeslag gelegd en er was discussie of een via de bank overgemaakt bedrag door het beslag was getroffen. Volgens de Hoge Raad is op grond van art. 475 lid 1 Rv alleen beslissend of op het moment van de beslaglegging een (al dan niet toekomstige) vordering van de schuldenaar op de derde bestond; het hof had dat miskend door te onderzoeken of de bank een bedrag voor de schuldenaar 'hield'. Het antwoord hangt dus af van de verbintenisrechtelijke gevolgen van de girale overboekingen, niet van houderschap.
-
Wie betaalt het kort geding van de deurwaarder?
Onder iemand was derdenbeslag gelegd ten laste van degene aan wie hij zaken moest afgeven, terwijl op die afgifte een dwangsom stond. De Hoge Raad stelt vast dat de derde op grond van art. 475 lid 1 en art. 475h lid 1 Rv verplicht is het verschuldigde of de zaken onder zich te houden, en dat dit volgens vaste rechtspraak een beletsel is dat van de schuldeiser komt en hem is toe te rekenen: schuldeisersverzuim. Gedurende dat verzuim mag de schuldeiser niet executeren, zodat de veroordeling niet voor tenuitvoerlegging vatbaar is en er geen dwangsommen worden verbeurd.
-
Vordering die pas ontstaat door een eigen keuze
Onder een vennootschap onder firma was beslag gelegd ten laste van een van de vennoten, die daarna nog privé-opnames deed. De Hoge Raad oordeelt dat niet is uitgesloten dat een vordering rechtstreeks voortvloeit uit een al bestaande rechtsverhouding in de zin van art. 475 Rv, ook als die vordering pas ontstaat doordat de schuldenaar na het beslag een daartoe strekkend wilsrecht uitoefent. Het oordeel van het hof dat de privé-opnames onder het beslag vielen en dat de v.o.f. dat in haar verklaring had moeten opgeven, blijft daarom in stand.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.